Martens bedacht EG-plan Rwanda

BRUSSEL, 19 okt. Het plan een vredesmacht uit de twaalf EG-landen naar Rwanda te sturen was afkomstig van de Belgische premier Wilfried Martens, zo bleek vannacht na diens terugkeer in Brussel. De Kamer van Volksvertegenwoordigers komt vanmiddag bijeen voor een debat over de diplomatieke missie die Martens, minister van buitenlandse zaken Eyskens en minister van defensie Coeme deze week hebben uitgevoerd in verband met de crisis in Rwanda.

Martens bracht onmiddellijk verslag uit aan koning Boudewijn, wiens paleis in Laeken hij om vijf uur vanmorgen verliet. Boudewijn was ook degene die de Belgische regering drie weken geleden adviseerde vijfhonderd parachutisten naar Rwanda te sturen in verband met de confrontatie in dat land tussen de (Hutu-)regeringstroepen en de uit Oeganda afkomstige (Tutsi-)rebellen. Als argument daarvoor werd aangevoerd dat de ongeveer 1.500 aanwezige Belgen in Rwanda moesten worden beschermd.

Vanmorgen heeft het Belgische kabinet vergaderd over de vredesmissie, die volgens Martens succesvol is verlopen: de Rwandese president Habyarimana heeft zich bereid verklaard te spreken met de rebellen als die een bestand aanvaarden. Volgens de Oegandese president Museveni zou zijn Rwandese collega ook bereid zijn concessies te doen met betrekking tot de terugkeer van Rwandese vluchtelingen.

Een bestand in Rwanda moet volgens de Rwandese president worden gecontroleerd door een internationale vredesmacht, bij voorkeur van de Europese Gemeenschap.

Een dergelijk plan, dat zou zijn geopperd door premier Martens zelf, moet op de algemene raad van ministers van buitenlandse zaken, aanstaande maandag in Luxemburg, worden besproken. De woordvoerder van Commissievoorzitter Delors deed gisteren zeer terughoudend over die suggestie. De Belgische Europees Commissaris Karel van Miert zei dat het nog veel te vroeg was voor een dergelijke invulling van de politieke samenwerking tussen de EG-lidstaten. De verwachting is dan ook dat er weinig animo zal zijn onder Belgies partners in de Gemeenschap. Tot zover onze correspondent Rwandese rebellen en Tutsi-boeren hebben het regeringsleger beschuldigd van het vermoorden van burgers in de noordelijke grensstad Nyagatare. Volgens enkele getuigen zijn meer dan 200 Tutsi's door militairen gedood uit verdenking van sympathie voor het rebellenleger.

In het westen van het land hebben etnische rellen volgens priesters en Westerse verslaggevers de afgelopen zeven dagen aan ten minste 300 mensen het leven gekost; de regering in Kigali meent dat 50 a 60 mensen om het leven zijn gekomen in het gebied. Sinds de invasie van het rebellenleger is de sfeer tussen de Hutu-meerderheid en de Tutsi-minderheid, die de afgelopen decennia betrekkelijk harmonieus was, snel verslechterd. (AFP, Reuter)