Britse Tories lijden nederlaag bij verkiezingen

LONDEN, 18 okt. De Britse Conservatieven hebben een spectaculaire en onverwachte nederlaag geleden bij verkiezingen om de zetel van Ian Gow, het door de IRA om het leven gebrachte Lagerhuislid voor Eastbourne.

Tegen alle verwachtingen in wist de centrumpartij SLD (Social and Liberal Democrats) een veilig geachte meerderheid van 17.000 stemmen voor de Conservatieven te doen verkeren in een meerderheid van 5.000 stemmen voor de SLD-kandidaat, David Bellotti. De uitslag betekent een verlegging van de voorkeur van de kiezers in Eastbourne van meer dan 20 procent ten nadele van de Conservatieven. Labour kwam met grote achterstand op de derde plaats.

De uitslag in Eastbourne komt voor de regeringspartij extra hard aan, omdat ze gedacht had dat het martelaarschap van Ian Gow, die drie maanden geleden door de IRA bij zijn huis werd opgeblazen in zijn auto, zelfs meer stemmen dan voorheen zou opleveren. De Conservatieven hadden campagne gevoerd op de stelling dat stemmen voor een andere partij dan die waartoe Gow behoorde, een morele overwinning voor het terrorisme zou betekenen. De andere partijen hadden de Conservatieven ervan beschuldigd dat ze op een onbehoorlijke manier bezig waren munt te slaan uit een tragedie. Die beschuldiging, plus de onvrede van kiezers over de staat van de economie, hebben voor het electoraat in het kiesdistrict kennelijk de doorslag gegeven om niet op de Conservatieve kandidaat te stemmen. Kenneth Baker, de voorzitter van de Britse Conservatieven en de man die verantwoordelijk is voor het binnenhalen van een vierde achtereenvolgende verkiezingsoverwinning bij de eerstvolgende landelijke verkiezingen, noemde de uitslag 'erg teleurstellend'.

Voor de SLD biedt de overwinning in Eastbourne het essentiele bewijs dat Groot-Brittannie niet is teruggevallen in een stelsel waarbij slechts twee partijen strijden om de macht. Voor partijaanvoerder Paddy Ashdown is de voorkeur van de kiezers in Ian Gows kiesdistrict de doorbraak die hij broodnodig had om zijn partij als serieuze kanshebber naar de nationale verkiezingen (uiterlijk juli 1992) te loodsen. 'De Conservatieve regering is op een absoluut dieptepunt van onpopulariteit aangeland en Labours stelling dat zij het enige alternatief is, is hiermee stevig ondergraven, ' aldus Ashdown.

Voor Labourleider Neil Kinnock zal de uitslag aanleiding tot zelfonderzoek zijn; Labour haalde met het aantal op haar uitgebrachte stemmen maar net de kiesdrempel. Kinnock verdedigde de uitslag door te zeggen dat kiezers dit keer tactisch hadden gestemd, waar ze in landelijke verkiezingen eerder strategisch en dus voor een Labourregering zouden stemmen. De uitslag was 'een dreun van jewelste' in het nadeel van de zittende regering.