Italie komt met compromis voor plaats Euro-instellingen

BRUSSEL, 18 okt. Italie heeft de regeringen van de overige EG-landen een veelomvattend compromis voorgelegd over de (definitieve) plaats van vestiging van een aantal EG-instellingen, waaronder het Europese Parlement. Dit is in doorgaans welingelichte EG-kringen vernomen.

De Italiaanse regering hoopt dat op de komende Europese top van staats- en regeringsleiders op 27 en 28 oktober in Rome overeenstemming kan worden bereikt. Italie bekleedt dit halfjaar het voorzitterschap van de Europese Gemeenschap. In het compromis is het EG-merkenbureau aan Den Haag toebedeeld.

Het belangrijkste onderdeel van het Italiaanse voorstel betreft het Europese Parlement, dat definitief in Straatsburg gevestigd blijft en aldaar een week per maand plenair zal (blijven) bijeenkomen. Maar de Europarlementariers zullen in de toekomst ook plenair in Brussel mogen vergaderen. In de Belgische hoofdstad is een groot gebouw in aanbouw waarvan het Europees Parlement in de toekomst gebruik wil maken.

Tot nu toe stond Frankrijk, gesteund door onder andere Duitsland en Italie, erop dat plenaire bijeenkomsten van het Europese Parlement uitsluitend in Straatsburg zouden mogen worden gehouden. In Brussel zou de activiteit van de Europarlementariers beperkt moeten blijven tot maximaal 2 commissievergaderingen, zoals al jarenlang het geval is, en eventueel plenaire vergaderingen waarop dan niet gestemd zou mogen worden.

Parijs heeft deze voorwaarde nu ingetrokken in ruil voor de vestiging van de toekomstige Assemblee van de CVSE in Straatsburg. Over het in het leven roepen van deze Assemblee bestaat in beginsel overeenstemming tussen de 32 Europese landen alsmede de Verenigde Staten en Canada die deelnemen aan de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.

De CVSE-Assemblee, die zal bestaan uit afvaardigingen van de parlementen van de CVSE-landen, zal in Straatsburg worden gevestigd. Het ligt in de bedoeling dat de CVSE-Assemblee nauw gaat samenwerken met de Raad van Europa, de organisatie van democratische Europese landen die waakt over de humanitaire waarden. De CVSE-topconferentie, die half november in Parijs wordt gehouden, zal naar verwachting Straatsburg aanwijzen als plaats van vestiging van de Assemblee.

Het secretariaat van het Europese Parlement (2.300 werknemers) dat in Luxemburg is gevestigd, zou nog steeds volgens het Italiaanse voorstel worden verplaatst: een klein deel naar Straatsburg en het grootste deel naar Brussel. Ter compensatie van dit verlies krijgt Luxemburg de toekomstige Europese centrale bank.

De komst van het EG-merkenbureau naar Den Haag geldt als niet omstreden. Het enige onderdeel van het Italiaanse voorstel waarover zelfs nog geen begin van overeenstemming bestaat, is de vraag waar het toekomstige milieuagentschap van de Europese Gemeenschap zal worden gevestigd. Hiervoor hebben zich Spanje (Madrid) en Denemarken (Kopenhagen) kandidaat gesteld en beide houden daaraan vast. Madrid zou de beste kansen hebben.

De Italiaanse premier Andreotti probeert volgens de EG-zegslieden op de Romeinse top een besluit over dit compromis door te drukken. Eerder dit jaar verhinderde de Franse president Mitterrand besluitvorming over de vestigingsplaats en de organisatie van de werkzaamheden van het Europese Parlement. Parijs gaf te verstaan dat het zijn veto zou uitspreken en bepleitte besluitvorming over alle vragen over vestiging van EG-instellingen.

Van zijn kant heeft de Belgische premier Martens gedreigd met een veto als er iets zou worden gewijzigd aan de zogeheten 'status quo van Maastricht' van 1981, waarbij de parlementaire commissies in Brussel mogen vergaderen.

Straatsburg en vooral Brussel lijken de grote winnaars in dit pokerspel. Straatsburg omdat het formeel de plaats van vestiging van het Europese Parlement blijft, zijn symbolische waarde voor de Frans-Duitse verzoening intact blijft (wat ook de regering in Bonn steeds heeft nagestreefd) terwijl de hoofdstad van de Elzas nu ook het symbool van het democratisch verenigde Oost- en West-Europa wordt.

De Belgische hoofdstad wordt in de Italiaanse opzet nog meer het politieke hart van de Europese Gemeenschap dan het nu al is. Het Europees Parlement kan plenair bijeenkomen zodra de nieuwe vergaderzaal gereed is, bijgestaan door een groot deel van het omvangrijke secretariaat dat uit Luxemburg overkomt. Het politieke overleg met de Europese ministerraad en de Europese Commissie zal in Brussel worden geintensiveerd. Bijkomend financieel voordeel: aan het kostbare reizen en trekken van ambtenaren van het EP-secretariaat uit Luxemburg naar Straatsburg en Brussel komt een einde.