Drie leden van rechtse Afrikaner Weerstandsbewegingaangehouden

JOHANNESBURG, 18 okt. De Zuidafrikaanse politie heeft gisteren drie blanken aangehouden van de rechts-extremistische Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB) in verband met een aanslag op een bus met zwarten bij Durban, waarbij eerder deze maand 7 mensen om het leven kwamen en 27 werden verwond. De drie mannen, David P. Botha, Adriaan Smuts, en Eugene Marais zijn alle drie actieve leden van de afdeling van de AWB in Noord-Natal.

De arrestaties volgen op het in hechtenis nemen van vijf Zulu's, maandag, die werden verdacht van betrokkenheid bij een slachtpartij in Soweto, waar in september een groep mannen een trein met zwarte forenzen overviel en 26 mensen doodde. De vijf zwarten verschenen gisteren voor een rechtbank in Johannesburg, waar ze werden beschuldigd van moord en poging tot moord. Het proces is vastgesteld voor 1 november.

Het Afrikaanse Nationale Congres heeft herhaaldelijk gezegd dat blanke extremisten samenwerken met zwarte groepen om het geweld van zwart tegen zwart aan te wakkeren. De arrestatie van blanke extremisten is een aanwijzing dat de Zuidafrikaanse autoriteiten de beschuldigingen van het ANC serieus nemen.

De politie heeft een andere vooraanstaande blanke extremist, Deon Rautenbach, een lid van de uiterst rechtse Boerestaat Partij, gisteren aangehouden voor ondervraging. Rautenbach, een onderwijzer uit Pretoria, is een zwager van Piet Rudolph, beter bekend als 'Piet Skiet', de plaatsvervangend leider van de Boerestaat Partij, die zich onlangs overgaf aan de politie. 'Piet Skiet' wordt verdacht van diefstal van wapens en van het organiseren van gewapende acties.

Het ANC meent dat 'een derde macht' van blanken tot de gewelddadigheden heeft aangezet en dat ze daarbij gebruik maken van getrainde strijders van de Inkatha, een Zulu-beweging. De politie zou tot nu toe niet hebben ingegrepen uit sympathie met de extremisten.

Minister van Justitie Adriaan Vlok zei gisteren dat de arrestatie van de drie leden van de AWB duidelijk maakt dat de politie nu voortvarend optreedt tegen de rechts-extremisten en dat de autoriteiten vastbesloten zijn het geweld, van wie ook, uit te bannen. Het is de eerste keer dat leden van de AWB zijn aangehouden op beschuldiging van politiek geweld, ondanks de herhaalde dreigingen van AWB-leider Terre Blanche om met een gewapende opstand het apartheidsssyteem te handhaven. Terre Blanche heeft niet op de aanhoudingen gereageerd.

Vlok riep alle politieke leiders gisteren op geen ophitsende toespraken meer te houden, omdat die 'door bepaalde individuen gemakkelijk kunnen worden opgevat als een vrijbrief voor het aanrichten van bloedbaden zoals in Durban'. De aanslag op de bus in Durban had op 9 oktober plaats net buiten het zwarte woonoord KwaMashu. Volgens ooggetuigen opende de inzittenden van een personenauto het vuur met automatische wapens op een overvolle bus. De chauffeur was op slag dood; toen de bus tot stilstand kwam gingen de schutters door met vuren.

'We zullen veel moeten uitleggen', zegt Selebi. 'We moeten aan de ballingen uitleggen dat zij niet allemaal kunnen rekenen op een huis en we moeten de mensen hier voorbereiden op de terugkeer. Het zou een treurige zaak zijn als degenen die het land verlieten om de strijd in het buitenland voort te zetten niet goed worden ontvangen in hun vaderland.'