Mogelijk inzet politie in Spanje bij blokkades

MADRID, 16 okt. De Spaanse regering wil desnoods geweld gebruiken bij het opheffen van de blokkades die stakende vrachtwagenchauffeurs aan de grenzen en rond verscheidene grote steden hebben gevormd.

De bevelhebbers van politie en Guardia Civil is gisteren gevraagd zich 'met alle kracht in te zetten ter verdediging van de burgerrechten', waaronder het recht op vrije circulatie van personen en goederen. Vandaag rond het middaguur was het echter nog nergens tot een gewelddadige confrontatie tussen stakers en autoriteiten gekomen, wel begeleidt de politie nu transporten van werkwillige chauffeurs.

De blokkades hebben gisteren vooral in Baskenland en Andalusie geleid tot ernstige problemen bij de aanvoer van levensmiddelen en benzine; de schappen van supermarkten bleven leeg en verscheidene fabrieken kondigden aan vandaag het werk stil te zullen leggen wegens gebrek aan grondstoffen. In de havens van Galicie en Cantabrie daalden de prijzen voor vis en schelpdieren met veertig procent en is men begonnen met het vernietigen van het minder goed houdbare deel van de vangst.

Volgens minister van transport Jose Barrionuevo is de staking illegaal omdat zij niet om betere arbeidsvoorwaarden gaat en zijn de gevolgen van het gebruikte actiemiddel buiten iedere proportie. De bewindsman is bereid om met de chauffeurs te spreken wanneer zij verder afzien van geweld. De stakingsleiding, die vannacht in Zaragossa bijeenkwam, heeft echter besloten de blokkades voor onbeperkte tijd te handhaven zolang haar eisen niet worden ingewilligd.

De stakende chauffeurs zijn merendeels lid van een van de vele kleine transportbonden die Spanje kent en waarvan er zich achtentwintig officieel bij de acties hebben aangesloten. Vrijwel zonder uitzondering zijn de chauffeurs eigenaar van hun eigen vrachtauto en dat betekent dat zij zowel werknemers- als werkgeversbelangen te verdedigen hebben. De twee grote bonden van transportondernemers, Fenadismer en Conetrans, hebben eergisteren met het ministerie van transport een akkoord bereikt over een eenmalige verhoging van hun tarieven met 4,5 procent en daarnaast een koppeling aan de verdere stijging van de prijzen van dieselolie, die worden bepaald door het staatsoliebedrijf Campsa. De kleine bonden worden echter door de overheid niet als onderhandelingspartner erkend, omdat zij ieder voor zich in geen enkele regio meer dan tien procent van de ondernemingen vertegenwoordigen.

De als gevolg van de crisis in de Golf sterk gestegen olieprijzen zijn voor de eenmansbedrijven slechts de druppel die de emmer heeft doen overlopen, zei gisteren een woordvoerder van het stakingscomite. Naar zijn zeggen moeten de blokkades niet worden gezien als een staking van chauffeurs maar als een protest van 35.000 kleine ondernemers, dat vooral is gericht tegen het gebrek aan controle op de naleving van de twee jaar geleden aangenomen Wet voor de regeling van het vervoer over land. Deze wet bevat onder andere tariefvoorschriften, die echter volgens de stakers niet verhinderen dat 'de prijzen ieder jaar verder omlaag gaan, zodat we nu met de tarieven van vijf jaar geleden werken.' De actievoerders menen dat vooral zwartrijders verantwoordelijk zijn voor deze prijsdaling. Volgens officieuze schattingen werkt bijna een derde van de driehonderdduizend Spaanse vrachtrijders illegaal. Omdat zij nergens geregistreerd staan, is volgens de overheid controle op hun werk onmogelijk.

Waarnemers in Madrid wijzen er op, dat niet alleen het zwartwerken verantwoordelijk is voor de problemen van de Spaanse vervoerssector. Tachtig procent van de erkende transportondernemingen beschikt slechts over een auto, die vaak is bekostigd met behulp van een lening tegen zeer hoge rente. Door hun weinig efficiente organisatie hebben de kleine bedrijven in toenemende mate last van concurrenten uit andere Europese landen, die gemiddeld twintig procent goedkoper kunnen werken. Deze druk zal in de komende jaren alleen maar groter worden.

Naast het toezicht op de tarieven hebben de stakers in hun eisenpakket ook een aantal zaken opgenomen die vooral hun belangen als werknemer raken, zoals de mogelijkheid om op 55-jarige leeftijd vervroegd met pensioen te gaan en erkenning van de beroepskwalen van chaufeurs.