Europese Airbus te duur voor reuzenorder United Airlines

NEW YORK, 17 okt. Het Europese consortium Airbus Industrie, dat met Boeing heeft gevochten om de reuzenorder van United Airlines voor 128 vliegtuigen, heeft de slag verloren omdat Airbus te duur is.

Dat zei woordvoerder David Venz van United gisteren in Washington. Maandag maakte United bekend dat het een order van maximaal 22 miljard dollar, de grootste in de burgerluchtvaart, had gegeven aan Boeing.

United heeft na de beslissing aan Airbus meegedeeld dat de prijs van de toestellen de doorslaggevende factor was geweest, aldus Venz. Airbus had zijn A-340 en A-330 toestellen gesteld tegenover de Boeings 747-400 en 777. De A-340 heeft vier motoren en 295 stoelen en is (net als de 747-400) bedoeld voor vluchten over de Stille Oceaan; de A-330 heeft dezelfde omvang met maar twee motoren en is bedoeld voor kortere transcontinentale vluchten, net zoals de Boeing 777.

United wil niet zeggen hoe het de toestellen zal betalen en evenmin of gekozen zal worden voor koop of leasing. Omdat de eerste toestellen pas in 1994 door Boeing worden geleverd, is daarmee geen haast, aldus een woordvoerder.

Luchtvaartmaatschappijen gaan ervan uit, dat ze zich nooit een buil kunnen vallen aan bestellingen van toestellen, omdat de vraag ernaar zo groot is. Plaatsen op de wachtlijst van fabrieken als Boeing worden voor baar geld verkocht of verhandeld. De afgelopen jaren kon een maatschappij zelfs winst maken op een vliegtuig na levering, door het meteen voor een hogere prijs te verkopen aan beleggers en vervolgens terug te leasen.

Maar het is de vraag of die situatie zal voortduren. De vraag naar nieuwe vliegtuigen begint af te nemen, na de explosieve groei van de afgelopen jaren. Dat kan de marktwaarde van orders en geleverde toestellen drukken. Tegelijkertijd legt een bestelling, zelfs een optie, financiele verplichtingen op aan de koper.

Toch heeft topman Stephen Wolf de mammoet-order geplaatst, deels als een symbolische breuk met het rumoerige verleden rond de luchtvaartmaatschappij, maar ook om een toekomstig bod moeilijker te maken.

De afgelopen drie jaar is vijf maal een bod gedaan op de luchtvaartmaatschappij, de grootste van de Verenigde Staten. Het laatste bod, ingediend door de vakbonden namens de werknemers van UAL (de houdstermaatschappij van United Airlines), werd vorige week dinsdag verworpen door de board of directors.

De vakbonden hadden voorgesteld een deel van de overnamesom te lenen van vliegtuigbouwers. Zoiets is zeldzaam, maar niet onbekend in de luchtvaart. Vorige maand werd bekend dat Northwest Airlines een 'zachte' lening had gekregen van 500 miljoen dollar van Airbus, als onderdeel van een bestelling van Airbustoestellen. De vakbonden wilden de reuzenorder van United gebruiken om soortgelijke leningen te krijgen. Die weg is nu dus afgesneden door de bestelling bij Boeing.

De contracten met de werknemers zijn in die periode van onrust niet vernieuwd, en CAO-onderhandelingen zullen nu worden hervat. Piloten, stewardessen en onderhoudswerknemers wilden met lagere lonen genoegen nemen, in ruil voor aandeelhouderschap; nu beloven ze hard te zullen onderhandelen voor traditionele zaken als hogere lonen en andere arbeidsvoorwaarden.

United wil de loonkosten drukken en heeft al gezegd dat het bereid is de werknemers aandelenopties te geven tot maximaal 20 procent van de uitstaande aandelen. De grootste aandeelhouder in UAL is de speculantengroep Coniston Partners, die 11,8 procent heeft gekocht tegen een gemiddelde koers van 160 dollar. De koers ligt nu op ongeveer 90 dollar, en Coniston heeft een papieren verlies van 186 miljoen dollar.

Coniston kan de directie voor de rechter dagen en ervan beschuldigen de belangen van de aandeelhouders te hebben genegeerd. Stephen Wolf leek bij zijn presentatie maandag beide boze groepen, werknemers en aandeelhouders, te willen paaien. Hij zei dat de nieuwe toestellen expansie mogelijk zouden maken, wat zou leiden tot meer werkgelegenheid, meer omzet en uiteindelijke meer marktwaarde.

    • Michiel Bicker Caarten