Westen looft Nobelprijs Gorbatsjov

ROTTERDAM, 16 okt. De internationale politieke gemeenschap heeft met grote instemming gereageerd op de toekenning van de Nobelprijs aan Sovjet-leider Michail Gorbatsjov; de negatieve reacties kwamen van in het Westen levende Russische ballingen.

In hun reacties prezen de politieke leiders van het Westen de politieke moed van Gorbatsjov en zijn bijdragen aan de beeindiging van de Koude Oorlog, de ontwapening en de bevrijding van Oost-Europa. De Amerikaanse president Bush noemde Gorbatsjov 'een moedige kracht voor vreedzame verandering in de wereld'. De Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher vond dat de prijs 'nooit zo gerechtvaardigd is geweest'. 'Zelden in de geschiedenis heeft iemand in zo korte tijd, en niet zonder verzet in eigen land, zo'n belangrijke invloed gehad op principiele veranderingen in de internationale toestand.' Bondskanselier Kohl prees in zijn felicitatietelegram de persoonlijke bijdrage van Gorbatsjov aan de verbetering in de betrekkingen tussen Oost en West, de beeindiging van de deling van Europa, de doorbraken op het gebied van ontwapening en wapencontrole en de oplossing van regionale conflicten.

De Britse premier Thatcher noemde de toekenning 'fantastisch' en zei dat de prijs door Gorbatsjov 'rijkelijk verdiend' was en president Mitterrand van Frankrijk sprak van 'een gerechtvaardigde beloning' voor Gorbatsjovs inspanningen. In Oost-Europa werd eveneens met instemming gereageerd. President Havel van Tsjechoslowakije, die zelf waarschijnlijk een belangrijke kandidaat voor de prijs was, ondersteunde 'van ganser harte' de toekenning van de vredesprijs en Lech Walesa, die de prijs in 1983 ontving, stuurde de Sovjet-leider een telegram waarin hij zei gelukkig te zijn over de internationale erkenning van Gorbatsjovs werk.

Er was ook kritiek. Zo stelde de in ballingschap levende Russische schrijver Vladimir Boekovski het een schande te vinden dat de Nobelprijs voor de Vrede naar een man gaat die heeft ingestemd met de inzet van het leger tegen vreedzame betogers in Tbilisi, en voorspelde de eveneens in ballingschap levende dichteres Irina Ratoesjinskaja dat Gorbatsjov zijn laatste levensjaren zal slijten als balling in Californie, zonder staatsburgerschap. 'De toekenning van de Nobelprijs aan Gorbatsjov is een Westers standaardgebaar, bedoeld om de autoriteit van de leider van een verkruimelend wereldrijk op te krikken', aldus Ratoesjinskaja. (Reuter, UPI, AP)