Koeweit krijgt na ontruiming door Irak meer democratischevrijheden

JEDDAH/ NICOSIA, 16 okt. Koeweitse ballingen hebben gisteren gezworen samen met de regerende familie naar hun nu door Irak bezette land terug te keren, waar dan grotere democratische vrijheden zullen worden geintroduceerd.

'We verklaren voor de wereld dat er niet kan worden gemarchandeerd of onderhandeld over Koeweits soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit', meldde een communique dat werd uitgegeven aan het eind van een driedaagse bijeenkomst in de Saoedische stad Jeddah van verdreven Koeweitse leiders en 1.200 prominente ballingen. De bijeenkomst, de eerste van deze aard sinds de Iraakse invasie van Koeweit, was bedoeld als vertoon van Koeweitse eenheid achter het leiderschap-in-ballingschap.

In het communique wordt een beroep gedaan op de Veiligheidsraad 'zo snel mogelijk te handelen om een eind te maken aan Iraks stappen om de politieke identiteit van de staat Koeweit weg te wissen en zijn bevolkingsstructuur te wijzigen door staatsburgers met geweld te verdrijven en hen door buitenlanders te vervangen'. De Koeweitse minister van oliezaken, Rashid Salem al-Ameeri, zei wel dat na een volledige terugtrekking door Irak en terugkeer van de wettige regering met Bagdad kan worden onderhandeld over alle bestaande geschillen, met inbegrip van de Iraakse aanspraken op twee eilanden.

Koeweits kroonprins, sjeik Saad Abdullah Salem al-Sabah, wendde zich in zijn slottoespraak tot Irak: 'Er is geen plaats voor u in Koeweit. U zult worden verdreven, vreedzaam of met geweld'. Onder luid gejuich riep hij zijn aanwezige landgenoten toe: 'Ik zeg niet vaarwel. Ik zeg: tot ziens in Koeweit'. De honderdduizenden Koeweiti's die nu onder Iraakse bezetting leven verzekerde hij: 'U staat niet alleen in uw strijd tegen tegen de tirannie van het Iraakse regime We staan allen naast u, we staan achter u, we steunen u en we versterken uw strijd. God zij met ons en de hele wereld staat aan onze kant'.

Sjeik Saad, die tevens premier is, betitelde de bijeenkomst als historisch gezien de besluiten die zijn genomen over de toekomst van Koeweit. Het 20 punten tellende communique spreekt wat dat betreft met name van terugkeer naar de opgeschorte grondwet van 1962, die voorziet in een gekozen parlement.

Het Koeweitse parlement werd in 1986 ontbonden, en afgelopen juni vervangen door een Assemblee waarvan eenderde van de leden door de emir werd benoemd. De Assemblee had echter slechts een adviserende taak en haar beraad en adviezen waren bovendien geheim. De Koeweitse oppositie voerde indertijd een felle campagne voor herstel van de grondwet van 1962 en voor een boycot van de desbetreffende verkiezingen. De belofte van herstel van de grondwet van 1962 werd gisteren door aanwezige opppositieleiders geprezen.

Koeweiti's die recentelijk uit hun land zijn gevlucht hebben gezegd dat de Iraakse bezettingstroepen de repressie de laatste twee weken hebben versterkt. Een vluchteling sprak van 50 standrechtelijke executies in de afgelopen week. Aan Koeweitse zijde zou een campagne van burgerlijke ongehoorzaamheid groeien. Koeweiti's zouden weigeren gehoor te geven aan bevelen Iraakse identiteitspapieren af te halen en hun auto's te voorzien van Iraakse nummerborden.

Een andere vluchteling zei dat Irak bezig was Koeweits grensgebied met Irak met prikkeldraad van de rest te scheiden. Het betreft mogelijk dat deel van Koeweit dat bij de eerdere administratieve herindeling door de Iraakse autoriteiten naar president Saddam Hussein Saddamiyat al-Mittlaa was gedoopt en dat bij de Iraakse provincie Basra werd ingelijfd. De rest werd Iraks 19de provincie.

Er is inmiddels een nieuwe kaart uitgegeven en aan Iraakse ambassades toegezonden, waarop dit alles is aangegeven. Sommige waarnemers menen dat Irak uiteindelijk genoegen zou kunnen nemen met het bij Basra ingelijfde stuk Koeweit en de rest in het kader van een vergelijk zou kunnen opgeven. (Reuter, AFP, AP, UPI)