Golfcrisis levert Egypte straks winst op

KAIRO, 16 okt. Bij het krieken van de dag staan honderden moe en wanhopig kijkende Egyptenaren gedwee in de rij voor de deuren van talloze banken in Kairo. Zij trotseren de snel opkomende hitte in de hoop dat de bankbediende na uren wachten de verlossende woorden uit de Iraakse hoofdstad Bagdad kan zeggen: 'Het geld is overgemaakt'.

Ze zijn gefrustreerd door de lange vlucht uit Irak, in de meeste gevallen met achterlating van alle bezittingen en hard verdiende spaarcenten. De kans dat het geduldig wachten bij de bank zal worden beloond is uiterst gering. Maar de volgende ochtend staan ze er weer.

Hoeveel miljarden dollars de tegen de half miljoen Egyptenaren die voor Saddam Hussein uit Irak en Koeweit naar hun vaderland zijn gevlucht hebben achtergelaten of verloren, is volgens Westerse financiele deskundigen in de Egyptische hoofdstad niet vast te stellen.

Met grote verbeeldingskracht nemen Egyptenaren het kolossale bedrag van 12 miljard dollar in de mond. 'Vier miljard dollar ligt dichter bij de waarheid', zeggen goed ingevoerde Westerse kringen in Kairo.

Ruim twee maanden na het begin van de crisis in de Golf maken de aanvankelijk sombere voorspellingen over het diepte-effect ervan op de Egyptische economie, plaats voor voorzichtig optimisme.

De verliezen zijn weliswaar groot, maar daar staat tegenover dat de politieke keus die president Husni Mubarak aan de zijde van de VS en Saoedie-Arabie tegen Irak heeft gemaakt, Egypte geen windeieren legt.

'Op lange termijn beschouwd zit er voor de Egyptische economie winst in', zeiden Westerse financiele deskundigen in Kairo een paar dagen voordat bekend werd dat Saoedie-Arabie en Qatar met een royaal gebaar een Egyptische schuld van tussen de zeven en acht miljard dollar hadden kwijtgescholden.

Dit uitzonderlijke gebaar van erkentelijkheid voor de Egyptische politieke keus in de crisis in de Golf is kenmerkend voor de snelle lastenverlichting van de Egyptische schatkist. De Egyptische buitenlandse schuld van tegen de 50 miljard dollar ziet er minder dreigend uit dan voor de Iraakse overval op Koeweit het geval was. Belangrijke financiele steun uit het Westen en Japan en meer begrip van het IMF voor de Egyptische economische problematiek, dragen ook bij tot een betere stemming in de wandelgangen van het Egyptische ministerie van financien.

Uit niet-Arabische bronnen is Egypte voor het einde van 1990 al verzekerd van giften in de orde van grootte van 680 miljoen dollar.

Japan schonk 300 miljoen dollar voor import-financiering, West-Duitsland deed voor 100 miljoen dollar in het laatje van de Egyptische schatkist, terwijl Kairo, dank zij een belangrijk Amerikaans gebaar, de laatste vier maanden van dit jaar 280 miljoen dollar uitspaart aan het betalen van rente over een militaire schuld aan de VS van 7 miljard dollar. Het wachten is nog op inlossing van de belofte van president George Bush aan president Mubarak dat deze grote schuld zal worden kwijtgescholden, als teken van waardering voor de Egyptische opstelling in de crisis in de Golf.

Deze giften en meevallers compenseren in elk geval dit jaar al ruimschoots de verliezen die de Egyptische economie als gevolg van het Iraakse avontuur in Koeweit heeft geleden.

Volgens Westerse kringen in Kairo zal de Egyptische economie, door de terugval van het toerisme met 40 procent, dit jaar 400 miljoen dollar verliezen. De overdracht van inkomsten van Egyptische werkkrachten in Irak en Koeweit naar het vaderland slinkt in 1990 met 1,2 miljard dollar. Door de boycot van de olie-export uit Irak en export naar Irak verliest de maatschappij die het Suez-kanaal exploiteert 100 miljoen dollar aan inkomsten uit doorvaartgelden. Dit verlies zou aanzienlijk hoger zijn uitgevallen als het militaire verkeer door deze strategisch belangrijke internationale waterweg niet enorm zou zijn toegenomen. De doorvaart van een met atoomkracht aangedreven (Amerikaans) vliegdekschip bijvoorbeeld brengt een miljoen dollar op.

De snelle verhoging van de olieprijs heeft ook veel goedgemaakt. Egypte haalt dit jaar twee miljard dollar in plaats van een miljard dollar binnen uit de export van het 'zwarte goud'.

De dollarstroom die Egypte opstrijkt en is toegezegd als gevolg van het tegen Irak ingenomen standpunt geven het regime van president Mubarak meer armslag om de raadgevingen van het IMF voor de herstructering van de Egyptische economie voorzichtig op te volgen. Egypte is daar, tot grote tevredenheid van het IMF, reeds mee begonnen en kan daardoor, volgens ingewijden, in de toekomst op meer begrip en meer steun van het IMF rekenen bij het spreiden van zijn buitenlandse schulden.