De zweep

Nu Ronald Koeman door zijn KNVB-baas Michels in het nekvel is gepakt en voor straf in Barcelona moet achterblijven terwijl zijn Oranje-vriendjes in Portugal een niet onbelangrijke wedstrijd gaan spelen, vraag ik mij het volgende af. Stel nu dat Koeman zorgvuldig had gedaan wat door zijn 'generaal' was voorgeschreven (namelijk kritiek binnenskamers houden) en met alle deuren en vensters gesloten zou hebben gezegd dat de coach het verkeerd zag en dat als de gesmeerde bliksem een nationale vuurlinie moet worden geformeerd waarin twee originele vleugelspitsen worden opgenomen wat zou er dan gebeurd zijn? Stel vervolgens, dat Michels na een kortaffe uitleg dat Koeman het verkeerd zag, onze Groninger niet had kunnen overtuigen, hetgeen deze op vierkante toon zou hebben meegedeeld. Zou Koeman toch hebben mogen meespelen als rotte appel in de mand?

Ik bedoel: wat stoorde Michels nu eigenlijk? De overtreding van het spreekverbod of de geminachte strategie van de coach? Je moet er tientallen jaren voor teruggaan in de tijd, maar dan kom je het volgende tegen: het Nederlands elftal prepareert zich op een interland tegen de toenmalige grootmacht Engeland, te spelen in Huddersfield, destijds een oord om met de ogen dicht doorheen te jagen. Ook het plaatselijke stadion straalde louter treurnis uit, maar dit terzijde. De Britten opereerden met een stopperspil en tijdens de voorbereiding van Oranje in de VUC-behuizing in Den Haag zette de voorzitter van de keuze-commissie, Henk Herberts aan de spelers uiteen hoe dat systeem in elkaar stak. Op een gegeven moment interumpeerde Kick Smit, de toen al bejaarde maar nog steeds voortreffelijke binnenspeler. Hij zei ongeveer dit: 'Als ik even mag meneer Herberts. Dat stopperspil systeem zit toch een tikje anders in elkaar dan u vertelt. Mag ik het even toelichten?' En hij greep een paar bierviltjes en kwam met een haarscherpe uitleg. Werd hij vervolgens bij kop en kont gepakt en de Wondertent uitgegooid? Welnee er kwam een belangwekkende en pittige discussie op gang waaraan ook Herberts volop deelnam. Niet als machthebber, maar als onderdeel van het Nederlands elftal-geheel.

Nu weet ik best dat het toen over amateurs ging en dat er tegenwoordig geen keuze-commissie meer bestaat. Maar dat rechtvaardigt niet waarom een verdienstelijke interlandspeler met een kleine vijftig caps achter de rug, als een kleine jongen in de hoek moet worden gezet. Ongetwijfeld heeft Michels, die in Italie enkele maanden geleden een tamelijke chaos aan zijn geoefende oog voorbij zag trekken, zeer binnenskamers de dure eed gezworden dat hij 'law and order' binnen de korste keren zou herstellen. Het valt evenwel te betwijfelen of men een speler monddood moet maken die een wat ander spelconcept aanprijst. Koeman heeft niet beweerd dat Michels een ondeskundige chef is. Hij meent evenwel (en niet zonder reden) dat het ondoelmatig is door het centrum aan te vallen en ziet meer succes via doorbraken op de vleugels. Kan het onschuldiger? Kan het in feite positiever? Maar Michels wilde zijn tanden laten zien. Hij is de baas en niemand anders. Prima. Maar macht kan op velerlei wijze worden uitgeoefend. Bruut of tactisch. Met de zweep of via het suikerbrood. Het lijkt duidelijk voor welke methode Michels heeft gekozen.