Triomf

MET WAT GERUST de moed der wanhoop kan worden genoemd zei Oskar Lafontaine, de kanselierskandidaat van de SPD, gisteravond voor de televisie dat er tot de Bondsdagverkiezingen van 2 december nog heel wat kan veranderen in het verenigde Duitsland. Wat moest hij anders zeggen na de grote overwinning die de Duitse regeringscoalitie van CDU-kanselier Helmut Kohl gisteren boekte in vijf van de zes deelstaten die een nieuw parlement kregen?

Zo'n twintig miljoen Duitsers hebben gisteren hun voorkeur uitgesproken. Het grote vertrouwen dat de CDU/CSU kreeg, bijvoorbeeld met absolute meerderheden in grote deelstaten als Sachsen en Beieren, maakt de dag van gisteren tot een rampzalige voor de SPD. Alleen in Brandenburg, waar de CDU aantrad met een nogal gekreukelde kandidaat als de vroegere DDR-minister Diestel, eindigden de sociaal-democraten als grootste partij. Daar waar zij als oudste Duitse partij ooit een zo sterke basis hadden, in de industriegebieden Thuringen en Sachsen, is de CDU zelfs twee- tot driemaal zo groot.

ONDANKS DE huidige grote economische misere in de vroegere DDR is het soms naar aanhankelijkheid groeiende vertrouwen van de Oostduitsers in Kohl dus niet aangetast. Of misschien is het eerder zo dat die misere van de kanselier, de machthebber, juist nog sterker de belichaming van de hoop op een betere toekomst heeft gemaakt. Kohl zei gisteravond dan ook dat hij zich na dit vertrouwensvotum zeer bewust is van zijn grote verantwoordelijkheid. Hij zou daarvan, dadelijk ook na 2 december, mede blijk kunnen geven door in het verenigde Duitsland zijn machtsbasis niet voor polariserende politiek te gebruiken. Zelfs niet nu hij sinds gisteren weer op een meerderheid in de Bondsraad kan rekenen.

Voor het klimaat in een land dat na zijn staatkundige eenwording zich ook nog een psychologische eenheid moet verwerven, zou een zekere consensus op Duitse hoofdzaken heel belangrijk zijn. De manier waarop sommige rivaliserende kandidaten in de nieuwe Oostduitse deelstaten met elkaar omgingen tijdens de verkiezingscampagne, was in dit opzicht bemoedigend.

ER IS nog een reden waarom triomfator Kohl straks beter niet te triomfaal te werk zal gaan. Weliswaar zijn de Republikaner gisteren in Beieren net nog aan de verkeerde kant van de kiesdrempel gebleven, maar de PDS is als SED-erfgenaam taaier gebleken dan velen zullen hebben verwacht. Na gisteren lijkt het waarschijnlijk dat de partij van Gregor Gysi ook na 2 december in de Bondsdag zal zijn vertegenwoordigd. Zij blijft daarmee als groep dan 'herkenbaar', wat zijn nut heeft. Maar bij een gepolariseerd politiek klimaat in het land en in de Bondsdag zou zij straks gemakkelijk op haar vluchtheuvel ter linkerzijde verkeerd garen kunnen spinnen. Het zou goed zijn als de grote democratische partijen in het verenigde Duitsland haar straks die kans niet gaven.