Sovjet-parlement krijgt economische plannen pas vrijdag

MOSKOU, 15 okt. President Michail Gorbatsjov van de Sovjet-Unie zal het definitieve economische hervormingsprogramma pas vrijdag aan het parlement presenteren.

De Opperste Sovjet van de Unie heeft vannochtend wel de uitgangspunten van het presidentiele plan in handen gekregen. President Gorbatsjov was vanmorgen echter niet in het parlement aanwezig in verband met de Nobelprijs voor de Vrede die hem werd toegekend.

Komende dagen zal het parlement van de unie het hervormingsprogramma in commissies behandelen. Vrijdag en zaterdag zal uiteindelijk het plenaire debat daarover plaatsvinden en zal Gorbatsjov het verdedigen.

Gorbatsjov is hiermee iets achterop geraakt op het tijdschema dat hem door de Opperste Sovjet was opgedragen. Maandag 15 oktober was de uiterste datum die hij het gekregen voor de presentatie van het compromisvoorstel dat hij het parlement had beloofd nadat de volksvertegenwoordiging er zelf niet in was geslaagd een keuze te maken tussen de drie alternatieve plannen van respectievelijk premier Nikolaj Ryzjkov, de presidentiele raadsadviseur Stanislav Sjatalin en de econoom Abel Aganbegjan die op verzoek van Gorbatsjov een tussenvoorstel had geconcipieerd. Gorbatsjov heeft zich al achter de radikale voorstellen van Sjatalin geschaard die de economie in vijfhonderd dagen wil privatiseren. Hij wil alleen niet dat de centrale macht in Moskou alle zeggenschap over het beleid moet afstaan aan de lagere overheden.

Een aantal hoofdlijnen van dit compromis van Gorbatsjov lijkt overigens al gesteund te worden door de belangrijkste bestuurders van het land. Zaterdag heeft de president het programma voorgelegd aan parlementaire vertegenwoordigers uit elf van de veertien deelrepublieken en de gemeentebesturen van Moskou en Leningrad, de twee grote steden die sinds een half jaar worden geregeerd door een niet-communistische meerderheid. Bovendien waren ook premier Nikolaj Ryzjkov van de unie en diens Russische collega Ivan Silajev, die de afgelopen weken felle kritiek heeft geuit op het lakse beleid van de centrale regering, en talloze economische adviseurs van de president en de regering aanwezig. Alleen de drie Baltische staten en Georgie, die streven naar totale onafhankelijkheid en daarom niets meer met de unie te maken zeggen te willen hebben, lieten verstek gaan.

De conclusie van de aanwezigen was dat de centrale staat wel een algemeen 'eenduidig' plan kan opstellen waarin het economische hervormingsbeleid in hoofdlijnen is vastgelegd, maar dat alle deelrepublieken voor de 'concretisering van de overgang naar de markteconomie' eigen programma's moeten maken en uitvoeren.

Ze stelden tevens vast dat de rol van de 'federatieraad' moet worden vergroot. De federatieraad is het orgaan rond Gorbatsjov waarin alle parlementsvoorzitters ('presidenten') van de deelrepublieken zitting hebben. De raad zal vooral tot taak krijgen om de 'de wetgeving en de rechtsorde' te versterken.