Karpov bezig met reparatie van openingsrepertoire

NEW YORK, 15 okt. Het was een grote verrassing dat Karpov afgelopen vrijdag zijn derde matchpartij tegen Kasparov liet uitstellen tot vandaag. Zo vroeg in de match. Het zal bij elkaar bijna drie maanden duren en beide schakers mogen drie keer vrij nemen. Karpov is fysiek veel minder sterk dan Kasparov en hij zal zijn vrije dagen nog nodig hebben. Je zou kunnen denken dat hij aangeslagen is door de harde klap die hem in de tweede partij werd toegediend, maar zo zit Karpov niet in elkaar. Zijn zelfvertrouwen is niet zo gemakkelijk te breken. Over het algemeen trappelt hij van ongeduld om na een nederlaag snel wraak te nemen. Hij heeft eens een boek geschreven waarin hij steeds eerst een verliespartij liet zien en daarna de partij waarin hij de onverlaat die van hem had durven winnen, hard had bestraft. Nu heeft Karpov kennelijk besloten dat de wraak een gerecht is dat koud wordt opgediend.

Ik denk dat het uitstel niet voortkomt uit een gebrek aan zelfvertrouwen, maar uit de objectieve noodzaak om het openingsrepertoire te repareren. De manier waarop het tot nu toe in de eerste twintig zetten ging moet voor Karpov onbevredigend en misschien zelfs beangstigend zijn. In de eerste partij bleek hij tegen het verdedigingssysteem dat Kasparov koos helemaal niets voorbereid te hebben en hij kreeg met wit zelfs een klein nadeel. In de tweede partij werd zijn belangrijkste verdediging tegen 1. e4 gekraakt. Karpov heeft tijd nodig voor herstelwerkzaamheden.

Het zou natuurlijk ook kunnen dat hij echt ziek is, maar als dat zo is zal het Karpov-kamp het niet aan de buitenwereld meedelen. Ongeveer tien jaar geleden gold nog de regel dat de spelers een doktersattest nodig hadden als ze uitstel vroegen. De meeste dokters kenden hun taak en schreven zonder de patient te zien hun verklaring uit. Maar er was ook wel eens iemand die niet wist wat er van hem verwacht werd en zo maakte ik het tijdens een kandidatenmatch in 1977 een keer mee dat een kerngezonde Kortsjnoi zich uit moest kleden voor een Italiaanse dorpsdokter die hem overal beklopte en betastte en hem tenslotte een stevig pakket pillen gaf, dan zou het wel weer gaan. Die onzin is nu afgeschaft. De spelers mogen hun drie vrije dagen zonder opgave van redenen opnemen en als ze daarna nog eens echt ziek worden, hebben ze pech.

Boos

Sommige Amerikaanse schaakliefhebbers waren boos toen ze vrijdag merkten dat er niet gespeeld werd. Zo waren ze het niet gewend. Als ze kaartjes voor een baseballwedstrijd hadden, verwachtten ze ook niet dat die een week werd uitgesteld omdat de captain de tactiek nog even door moest nemen. Ik nam de gelegenheid waar om eens te gaan kijken bij de twee grote New-Yorkse schaakclubs. Op de speeldagen wordt de partij daar via een computerinformatienetwerk op de voet gevolgd, met uitleg door een grootmeester. Op de Marshall Chess Club liep een televisieploeg rond. Verrassend, de Amerikaanse televisiestations hadden immers geen belangstelling getoond voor uitgebreide verslaggeving. De ploeg werkte dan ook voor de Spaanse televisie, die het wel de moeite waard vond.

Ook de pas gekozen president van de Amerikaanse schaakbond, Max Dlugy, zag ik daar. Een opmerkelijk man. Een sterke grootmeester, ongeveer vijf jaar geleden was hij jeugdwereldkampioen. Hij is even in de twintig en ziet er uit als een man van 35 die zich gedraagt als iemand van 50. Een echte politicus, zwaar en ernstig, niets van de speelsheid en onwereldsheid die je vaak bij schakers ziet. Hij was een tijd lid van het bestuur van de grootmeesterbond en behartigde daar de belangen van Kasparov. Kasparov heeft een aantal jaren geleden eens een groot veldheersplan ontvouwd, waardoor in allerlei landelijke bonden de boeven vervangen zouden moeten worden door mensen die hij vertrouwde.

Weddenschap

Bij de Amerikaanse schaakbond is dat nu gelukt en eerlijk gezegd lijkt me dat voor het Amerikaanse schaakleven lang niet slecht. Dlugy vroeg me een beetje uit over de weddenschap die commentator Seirawan tijdens de tweede partij voor de microfoon was aangegaan, waardoor de toeschouwers in de speelzaal in gelach waren uitgebarsten dat voor de spelers misschien hinderlijk was geweest. Was dat de schuld van Seirawan geweest of was het hem opgedrongen? Ik was heel blij dat ik Seirawan bij deze strenge meester kon vrijpleiten.

Bij de Manhattan Chess Club was Najdorf het middelpunt van een groep schakers die de tweede partij nog eens onderzocht. Vele verdedigingen voor Karpov werden beproefd, maar geen enkele lijkt tot nu toe bevredigend. Er wordt hier veel ophef gemaakt van de rol die computers spelen bij de analyse van de partijen. Karpovs computerdeskundige Tom Furstenberg liet weten dat hun computer na de eerste partij een variant had gevonden waarmee Karpov zijn pluspion had kunnen houden. Een dag later meldde de krant USA Today op de voorpagina dat computer Deep Thought een winstvariant voor Karpov had gevonden. Die was iets anders dan die van Karpovs computer, maar ze begonnen beide met 22. b3.

Daarna gingen de menselijke deskundigen zich er weer mee bemoeien en het matchbulletin kwam met een variant waaruit moest blijken dat Kasparov toch remise zou hebben kunnen maken in die eerste partij. Voor de liefhebbers: 22. b3 Pd2 23. Txe8+ Txe8 24. Lxb5 Td8 25. Ta2 Pxb3 26. Dxb3 Dxb3 27. Pxb3 Td1+ 28. Lf1 Ld5 29. Ta3 Lc4 30. Ta8+ Kg7 31. Ld4+ f6 32. Ta7+ Kg8 33. Ta1 Lxb3 34. Txd1 Lxd1 35. Lxf6 en de pluspion van wit is niet belangrijk. Niemand zal zonder meer op het woord van computers vertrouwen, maar je krijgt toch de indruk dat ze nu zo sterk zijn, dat ze bij de analyse van afgebroken partijen allerlei nuttige ideeen kunnen leveren en in ieder geval veel tijd kunnen besparen.

Vanavond wordt de derde partij gespeeld. Als Kasparov zich net als in de eerste partij weer met de Byrne-variant van het koningsindisch verdedigt, zal zeker blijken dat de secondanten van Karpov hun dagen niet in ledigheid hebben doorgebracht, en dan wordt het spannend.