Haarlem lang wakker door vroege sluiting cafes; Politie totdiep in de nacht slaags met boze jongeren

HAARLEM, 15 okt. Voor de tweede achtereenvolgende zaterdagnacht heeft het vervroegde sluitingsuur van de Haarlemse horeca geleid tot rellen in de binnenstad. Een cordon van tien agenten joeg om half drie honderden jongeren die zich in de Smedestraat hadden verzameld naar de Grote Markt. Daar regende het stenen, bierglazen en fietsbellen. Politiebusjes voerden ME-uitrustingen aan, agenten in burger met een wapenstok onder hun zomerjack mengden zich onder de relschoppers. Negen mensen werden bij de rellen gearresteerd, waarvan er nog zes vastzitten, een agent raakte licht gewond.

Hoewel de onlusten van afgelopen zaterdag door een woordvoerder van de politie grimmiger waren dan die van vorige week, wil de gemeente van geen wijken weten. 'We tornen ook nu niet aan de sluitingstijden', aldus loco-burgemeester C. Mooij.

Bewoners van de Haarlems binnenstad hebben de afgelopen jaren voortdurend geklaagd over de overlast van cafebezoekers. Horeca-exploitanten, die de bui van een vervroegd sluitingsuur al zagen hangen, probeerden via pamfletten ('Ssssst..De buurt slaapt. Laat ze slapen. Praat zacht! Bedankt!') de bezoekers tot rust te manen, maar de klachten over herrie op straat en urine en braaksel in de portieken, namen niet af.

In juli kondigde burgemeester E. Schmitz aan dat ze van plan was de cafe's in de binnenstad in het weekeinde twee uur eerder te laten sluiten. 'Zelfs na overleg tussen horeca-exploitanten, bewoners, winkeliers en de gemeente is de overlast niet teruggebracht tot een aanvaardbaar niveau', constateerde ze. Besloten werd het nieuwe sluitingsuur, 02.00 uur in plaats van 04.00 uur, per 1 oktober in te voeren. 'Mocht het de horeca lukken de situatie te verbeteren, dan is de burgemeester bereid na een half jaar te bezien of de sluitingstijd veranderd kan worden', aldus het gemeentebestuur.

Veel plezier hebben gemeente en binnenstad-bewoners nog niet beleefd aan de maatregel. De overlast was de afgelopen twee weekeinden groter dan ooit. Afgelopen zaterdag werden de 24 agenten die de binnenstad 's nachts moesten bewaken op pad gestuurd met de opdracht 'de-escalerend' op te treden. 'We gaan er van uit dat de rellen van vorige week incidenten waren', had adjudant P. Jonker om elf uur tegen zijn manschappen gezegd. De agenten zelf acht meer dan op andere zaterdagavonden voelden meer voor een steviger aanpak. 'Waarom mogen we niet meteen in ME-uitrusting de straat op', vroeg iemand. Het 'agressie-oproepende ME-tenue' viel, volgens de korpsleiding, niet te rijmen met het terughoudende optreden dat men voor ogen had en dus was gekozen voor de 'diender met de platte pet'. Uren later, toen stenen en glazen door de lucht vlogen, verwensten dienders met platte petten hun korpsleiding om dit standpunt.

De maatregel van burgemeester Schmitz geldt onder meer voor de horeca in de Zijlstraat. Eigenaar P. Rijnbeek van cafe De Flapcan heeft berekend dat het vervroegde sluitingsuur hem op vrijdag 1.000 gulden omzet scheelt en op zaterdag 2.000. Hij heeft besloten om, samen met enkele collega's, de rechter in te schakelen tegen de gemeente. 'Mijn cafe loopt pas om een uur vol', zegt Rijnbeek, die voor 1 oktober om vier uur sloot.

E. H. Strootmann van cafe Lobbes in de Smedestraat neemt de maatregel voor lief. Al maanden is de drukte in en om zijn cafe een groot probleem voor de politie. 'Lobbes' is mateloos populair bij scholieren. Ze zijn bereid lang in de rij te staan om het cafe binnen te mogen. Strootmann gebruikt dranghekken om de meute buiten in bedwang te houden. Hij streeft het imago van de joviale maar strenge huisvader na: regels (geen drugs, niet te lang zoenen) worden per pamflet bekendgemaakt. De omzet van Strootmann is zo groot dat de vervroegde sluitingstijd hem financieel weinig deert.

Net als vorige week begonnen ook zaterdagnacht de opstootjes voor cafe Lobbes. De politie hield aanvankelijk de daar verzamelde jongeren nauwlettend in de gaten, maar toen om kwart over twee de eerste ruiten van theater De Toneelschuur sneuvelden, was er geen agent te bekennen. Een kwartier later, toen alle ramen van De Toneelschuur ingegooid waren, voerde de politie een eerste charge uit. Een langdurige strijd tussen politie en jongeren volgde, waarbij op verscheidene plaatsen in de stad ruiten werden ingegooid. Omstreeks vier uur joeg de politie de laatste relschoppers op de Grote Markt weg met busjes, die met grote snelheid over het plein raasden.

Volgens loco-burgemeester C. Mooij, die de zieke burgemeester Schmitz vervangt, is het feit dat er geen ernstig gewonden zijn gevallen, voldoende bewijs voor het feit dat de politie juist heeft opgetreden. Deze week beraadt het gemeentebestuur zich over voorzorgsmaatregelen voor het komend weekeinde. 'Het moet regenen en wat kouder zijn. Dan houdt het vanzelf op', aldus Mooij.