Sovjet-leger ingezet bij strijd tegen groeiende schaarste

MOSKOU, 13 okt. Bij de bestrijding van de toenemende schaarste in de Sovjet-Unie en de daarmee gepaard gaande toenemende verslechtering van het politieke en sociale klimaat, zal nu ook het leger worden ingezet. Premier Ryzjkov heeft dat gisteravond in zijn wekelijkse televisie-interview aangekondigd.

Het ministerie van binnenlandse zaken (MVD) gaat speciale eenheden vormen die de komende maanden de massale diefstal van levensmiddelen en andere goederen en de eventuele betrokkenheid daarbij van de lokale overheden te lijf moeten gaan. Die troepen zullen worden versterkt met soldaten uit het Sovjet-leger. Minister van defensie maarschalk Dimitri Jazov heeft daartoe opdracht gekregen, zo zei Ryzjkov.

De maatregel staat niet op zichzelf maar is onderdeel van een veel bredere aanpak van de 'corruptie' en de 'mafia', zoals het in de Sovjet-Unie heet. Daarbij zullen niet alleen de ministeries van binnenlandse zaken en defensie worden ingeschakeld maar ook de departementen van justitie en financien alsmede de staatsveiligheidsdienst KGB. Volgens Ryzjkov heeft de regering afgelopen week besloten een 'speciaal fonds' in het leven te roepen voor de 'strijd tegen de criminaliteit'. Het planbureau 'Gosplan' is al gevraagd om 24.000 voertuigen, 140.000 portofoons, 110.000 kogelvrije vesten en 950.000 ton benzine ter beschikking te stellen van de nieuw te vormen eenheden.

Het actieplan wordt ondersteund door een decreet van president Michail Gorbatsjov en tevens door een resolutie van de Opperste Sovjet van de Russische federatie onder leiding van Boris Jeltsin, de man die de afgelopen maanden steeds het aftreden van Ryzjkov heeft geeist maar er nu kennelijk naar streeft de gespannen politieke verhoudingen enigszins te depolariseren. In de resolutie van het parlement van Rusland, de deelrepubliek die in haar eentje de helft van de Sovjet-Unie vormt, wordt de verhouding tot de plaatselijke en regionale overheden nader bepaald en worden de laatsten opgeroepen in deze moeilijke overgangstijd naar de komende vrije markteconomie mee te werken.

In het gisteren door Gorbatsjov afgekondigde 'decreet op de bescherming van het recht op eigendom in de USSR', de derde oekaze van de president sinds het parlement van de unie hem drie weken geleden speciale volmachten verstrekte, is de juridische basis gelegd voor het eventuele optreden van de troepen van binnenlandse zaken. De formulering die hij daarbij heeft gebruikt, is voor brede uitleg vatbaar.

De desbetreffende passage heeft betrekking op de steeds massalere ontvreemding van consumptieprodukten, zowel uit de landbouw als industrie. Meer en meer vinden die hun weg naar de klant via de zwarte markt. De ongebreidelde groei van deze vrije markt begint de gereguleerde voedselvoorziening nu echter ernstig te bedreigen en drijft bovenden de prijzen buiten de staatswinkels op. Volgens de tekst van het decreet van Gorbatsjov kunnen de nieuwe machtsmiddelen echter ook worden ingezet tegen lokale bestuurders die niet wensen mee te werken aan de besluiten van de centrale staat.