Ramsj

Tamara Northern (ed.): The art of Cameroon

Paperback, Smithsonian Institute 1984, van fl.65,- voor fl.34,50. Boekenmarkt, Oude Molstraat, Den Haag (070-3658226).

Borobudur; kunst en religie in het oude Java

Paperback, Rijksmuseum Amsterdam 1977, van fl.25,- voor fl.6,90. Steven Sterk.

In het spoor van de Liefde; Japans-Nederlandse ontmoetingen sinds 1600

Paperback, Museum voor Volkenkunde Rotterdam 1986, van fl.32,90 voor fl.9,90. Steven Sterk, Servetstraat, Utrecht (030-334973).

Drie goed verzorgde tentoonstellings-catalogi, waarbij opvalt dat de twee Nederlandse geenszins onderdoen voor die van het toch zeer gerenommeerde Smithsonian Institute in Washington. Weliswaar bevat de tekst van dat laatste boek de meeste diepgang, maar dat kan ook bijna niet anders gelet op het gecompliceerde onderwerp: Kameroen, met zijn grote ecologische, etnische en culturele tegenstellingen. Uitvoerige beschrijvingen van de afgebeelde voorwerpen (veel maskers).

De wereldfaam van de Borobudur (Centraal-Java) begon in 1814, toen de reusachtige trappenpiramide vol reliers, stupa's en beelden werd ontdekt door Raffles. De catalogus richt zich vooral op het Javaanse buddhisme in de tijd van de bouw van het monument (ca. 800). Via een aantal plaatjes van ingetogen buddha's wordt de betekenis uitgelegd van diverse (onnavolgbare) handhoudingen zoals die op de echte beelden te zien zijn. Afgaande op de catalogus, was In het spoor van de Liefde een expositie op typisch moderne grondslag: een zo breed en gevarieerd mogelijk aanbod, uit angst het publiek te vervelen. En zo volgt de lezer niet alleen het VOC-schip de Liefde op zijn reis (1600) naar Japan, maar bezoekt hij ook een Japans avondje in Pulchri 'anno 1886', maakt kennis met de Japans geinspireerde modecollectie 1983 van Frits Klaarenbeek, mediteert als een heuse Zen over Yang en Yin, en beoefent samen met een half ontklede Kees Buurman het kyudo-boogschieten. Een onderhoudende grabbelton. Beide Nederlandse catalogi bevatten literatuurverwijzingen, en stellen wat dat betreft zelfs het Smithsonian Institute in de schaduw.

Mary Hollingsworth: Architecture of the 20the century

Gebonden, Brompton 1988, van fl.88,80 voor fl.39,50. De Verbeelding, Amsterdam.

Een handig overzichtsboek, alleen al omdat vrijwel alle toonaangevende gebouwen uit deze eeuw er in staan afgebeeld. Hollingsworth schreef een droge, zakelijke tekst vol namen en jaartallen. Af en toe probeert ze het geheel wat kleur te verlenen met het vermelden van dramatische bijzonderheden - een weggelopen vrouw of vroeggestorven zoontje - uit het leven van de behandelde architecten.

Carlo Bello: Observaties van een zwartwerker

Paperback, Van Gennep 1987, van fl.19,50 voor fl.3,95. De Slegte. Van Gennep, Amsterdam en Rotterdam.

Noodgedwongen werkte de Italiaanse planoloog Carlo Belli tien maanden lang als ober in een pizzeria bij het Amsterdamse Leidseplein. Hij schreef een onthullend verslag over zijn zwartwerkersbestaan: de lange werktijden (twaalf uur), de slechte betaling (f. 6, - per uur) en de voortdurende angst voor de vreemdelingenpolitie. En altijd maar praten en lachen met Nederlandse klanten die vakantieherinneringen aan Italie ophalen (en onderwijl bedrogen worden met

rgekookte spaghetti, en Jong belegen in plaats van mozzarella op hun pizza's).

H. Baudet: Een vertrouwde wereld; 100 jaar innovatie in Nederland

Paperback, Bert Bakker 1986, van fl.19,90 voor fl.7,90. Scheltema, Holkema, Vermeulen, Amsterdam.

Karel Knip: De vooruitgang; nieuwe materialen en produkten

Paperback, Bert Bakker 1986, van fl.24,90 voor fl.9,90. Scheltema.

Aan de hand van talloze voorbeelden geeft Baudet - hoogleraar industrieel ontwerpen - een overzicht van honderd jaar ontwikkeling en sociale acceptatie van gebruiksvoorwerpen. Uiteenlopende vindingen komen aan bod, van auto tot tandenborstel en radio tot conservenblik. Het snelst in de aanschaf van een nieuw produkt zijn de zogeheten 'innovators'. Dan volgt de sjokkende 'majority', en ten slotte zijn er nog zestien procent achterblijvers ('laggards' genaamd) die pas als het echt niet anders kan hun kroontjespen vervangen door een ballpoint en hun loopfiets door een ligfiets. De nieuwste produkten en materialen - op weg naar een onzekere toekomst - worden behandeld door Karel Knip, in een selectie uit zijn NRC-rubriek. Wonderbaarlijke uitvindingen laten zich kennen: spraakversnellers, vijverolie, palenkrakers, splijtbakken, en antiklimpasta, een dikke, niet-drogende verf die regenpijpen vrijwaart voor inbrekers.

    • Henk Lagerwaard