Gevecht tussen de vroegere actrice en de vroegere atleet

ATHENE, 13 okt. De komende twee zondagen is Griekenland weer het toneel van een electorale krachtmeting, de vierde binnen anderhalf jaar. Ditmaal gaat het om gemeenteraadsverkiezingen, die de linkse oppositie zegt te beschouwen als toetssteen voor de populariteit van de conservatieve regering-Mitsotakis. Deze kwam na de parlementsverkiezingen van 6 juni met een minieme meerderheid aan de macht en is sindsdien de economische noodtoestand te lijf gegaan met een aantal ingrijpende bezuinigingsmaatregelen, die tot grote stakingen leidden.

De socialistische oppositieleider, Andreas Papandreou, juist herrezen uit een nieuw ziekbed, sprak alweer van nieuwe parlementsverkiezingen na de klappen die de regeringskandidaten bij de komende gemeenteraadsverkiezingen zouden moeten incasseren. Hij heeft daarmee een groot risico genomen want mochten de linkse kandidaten in de grote steden verliezen, dan kan zijn PASOK ten prooi aan interne spanningen tussen 'populisten' en 'sociaal-democraten' het de komende jaren wel vergeten.

Het politieke tableau is ter gelegenheid van deze krachtmeting wel weer ingrijpend veranderd. In de meeste grote steden zijn gemeenschappelijke kandidaten gesteld door PASOK en de Alliantie van Links en Vooruitgang (ALV), waarin de communisten verreweg de grootste groep vormen. Deze twee stonden vorig jaar nog in tegengestelde kampen. De ALV had samen met de conservatieve Nieuwe Democratie (ND) een regering gevormd met als doel het voorbereiden van de catharsis, het opruimen en berechten van alle schandalen waaraan PASOK-ministers, met inbegrip van Andreas Papandreou, zich zouden hebben schuldig gemaakt.

De coalitie met de PASOK die de ALV nu voor de gemeenteraadsverkiezingen is aangegaan, leidt er vanzelf toe dat de perspectieven op voltrekking van die catharsis sterk zijn geslonken. Wel zijn er binnen de ALV groeperingen zoals het vroegere Eurocommunistisch partijtje Grieks Links waarin onlust sluimert over dit 'verraad aan de catharsis' en waarin oproepen weerklinken komende zondag 'naar geweten' te stemmen.

De krachtmeting spitst zich toe op de noodlijdende hoofdstad Athene, die nog worstelt met een kater omdat zij de Olympische Spelen van 1996 heeft verloren aan Atlanta. Twee flamboyante persoonlijkheden dienen zich als kandidaten voor het burgemeesterschap aan, die allebei verzekeren dat zij zelfs voor deze stad nog wel oplossingen weten. PASOK en ALV stelden de 68-jarige Melina Mercouri kandidaat, die in PASOK-regeringen acht jaar minister van cultuur is geweest, en die haar campagne voert onder de leuze: 'Athene, kop op'.

Haar rivaal, de 53-jarige architect Andonis Tritsis, is in de jaren tachtig ook geruime tijd minister voor de PASOK geweest, onder andere op Milieu en Ruimtelijke ordening, waar hij met een aantal stoutmoedige plannen kwam. Premier Papandreou schrok daarvoor terug en verving hem met het dubbelzinnige compliment dat hij 'geschiedenis had geschreven'. In 1988 liet Tritsis zo duidelijk zijn onlust over de schandalen blijken dat hij uit de partij werd geroyeerd. Naar het burgemeesterschap van Athene dingt hij nu als onafhankelijke, maar de ND heeft hem als het ware overgenomen en steunt hem massaal.

Tritsis, voormalig atleet en kampioen tienkamp, is een zwierige en lichtelijk arrogante man met de reputatie van 'vrouwenjager'. Maar veler hoop dat het op de televisie zal komen tot een spannend debat met Melina zoals gebeurde tussen de kandidaten voor Piraeus en Thessaloniki is door laatstgenoemde de bodem ingeslagen. Met een nogal onsamenhangende uitleg onttrok zij zich hieraan, wat haar kansen geen goed doet. Velen geloven dat zij, hoewel actrice, oraal de mindere zou zijn gebleken van Tritsis; anderen gooien het op haar zwakke gezondheid, maar zeggen daar meteen bij: 'Het doodzieke Athene heeft een gezonde burgemeester nodig'.

Bij de laatste parlementsverkiezingen behaalde de ND in de hoofdstad 51,5 procent van de stemmen. Melina die, zoals de meeste andere linkse kandidaten, ook wordt gesteund door de rechtse splinterpartij Democratische Vernieuwing zou dankzij haar legendarisch charisma wellicht enkele procenten extra kunnen krijgen. Een probleem voor haar blijven de 'gewetensstemmen' uit de ALV, die weleens blanco zouden kunnen uitvallen en bij haar slotmeeting, gisteravond in het centrum van Athene, was zelfs communistenleider Florakis een opvallende afwezige.

Een zelfde probleem trotseert echter Tritsis, wiens PASOK-verleden een beletsel zou kunen blijken voor veel ND-kiezers. Er is ook nog een 'ecologische' kandidaat. Een tweede ronde tussen de twee meest succesvolle kandidaten moet worden gehouden in die gemeenten waar geen van de kandidaten aanstaande zondag meer dan vijftig procent van de stemmen krijgt.

    • Frans van Hasselt