Dagbladuitgevers geven zondagskrant weinig kans

AMSTERDAM, 13 okt. De jongste Nederlandse krant 'De Krant op Zondag' rolt vannacht voor het eerst in Brussel van de pers, voorlopig in een oplage van 225.000 exemplaren. De zondagse krant heeft 37 redacteuren in dienst en 60 medewerkers. De hoofdredacteur van de krant is R. de Bok, afkomstig van het weekblad Elsevier.

De Krant op Zondag is niet het enige nieuwe initiatief op de Nederlandse krantenmarkt. Klaar ligt een blauwdruk voor een nieuw dagblad, volgens de initiatiefnemers de krant van de jaren negentig: kort en bondig, goed gedocumenteerd en goed opgemaakt. Net als De Krant op Zondag zouden in dit nieuwe dagblad, verwacht voor komend voorjaar, financien en economie een centrale plaats innemen.

'Tot mislukken gedoemd', 'Geringe kans van slagen', 'Uiterst onwaarschijnlijk dat de lezer voor drie gulden op zondag die krant gaat halen', 'Nederland is te calvinistisch voor een zondagskrant'. Het kost moeite om in de gevestigde dagbladwereld iemand te vinden die niet in een zinnetje een vernietigend oordeel over De Krant op Zondag velt.

De zelfverzekerdheid waarmee de dagbladuitgevers beweren dat het 'niks wordt', staat haaks op het besluit de advertenties van het zondagsblad niet te accepteren. Telegraaf, Dagbladunie (uitgever van Algemeen Dagblad en NRC Handelsblad) en Perscombinatie (De Volkskrant, Trouw en Het Parool) werden door het ministerie van Economisch Zaken tot de orde geroepen. 'Uit marktonderzoek blijkt er behoefte te bestaan aan een zondagskrant. Het is niet aan de gevestigde uitgevers te bepalen dat deze er niet moet komen', zei toen nog staatssecretaris Bukman van Economische Zaken in antwoord op Kamervragen.

De gevestigde dagbladuitgevers kijken met argusogen naar oprichter P. Storms van de zondagskrant. Hij doet iets wat niet hoort en volgens hun rekensommen onmogelijk is. Als het project een succes wordt, kunnen zij niet achterblijven en moeten de gevestigde uitgevers zelf de zondagsmarkt op, wat ze nooit hebben gewild. 'De uitgevers hebben eigenlijk afgesproken op dat punt de status quo te handhaven. Een zondagskrant kost hen meer dan hij opbrengt, want de totale advertentie-inkomsten nemen niet toe als ze zeven dagen in de week uitkomen', zegt Storms. 'De uitgevers zien De Krant op Zondag als een ongeoorloofde aanval op hun keurig geordende markt en zullen dan ook alles doen wat binnen hun bereik ligt om deze nieuwe krant te torpederen.'

Het verlangen naar beweging en avontuur en de zekerheid dat de financiele barrieres niet onneembaar zijn, stimuleerden P. van Engen en H. Schoo tot het schrijven van een eerste businessplan voor een ochtendblad dat zich richt op ontevreden Volkskrantlezers en die lezers van NRC Handelsblad die 's morgens al bediend wil worden. Alleen al uit deze groep zouden volgens hun 100.000 lezers kunnen worden aangetrokken, eenderde van de potentiele doelgroep. 'Wij functioneren al een jaar lang als de boxbal van de dagbladuitgevers', grinnikt Van Engen. 'Zij zeggen: de markt is vol, de markt is verzadigd. Maar ook op de dagbladenmarkt ligt niet alles voor de eeuwigheid vast.'

'Aan businessplan en formule is inmiddels het nodige veranderd', zegt Van Engen. 'Van de enige echte blauwdruk bestaan maar twee exemplaren en die geven we niet uit handen.' Details wil hij niet kwijt. 'Bel over een paar weken nog eens terug. We kunnen pas praten als we definitief besloten hebben of het doorgaat en het uiteindelijke scenario op tafel ligt.'

Geld speelt geen rol, er is durfkapitaal genoeg in Nederland, zegt Van Engen. De voor- en tegenstanders van de nieuwe krant wijzen naar de financiers van de zondagskrant en Joop van den Ende's mislukte 'sterrennet' TV10. In De Krant op Zondag is tien miljoen gulden geinvesteerd, een dagblad vergt twintig tot veertig miljoen. Van Engen zou de onafhankelijke regionale dagbladbedrijven Wegener, Sijthoff en het Nieuwsblad van het Noorden benaderd hebben. 'Dat klopt', zegt H. Aberson, directeur van het Nieuwsblad van het Noorden. 'Wij hebben met elkaar gesproken en ik heb nee gezegd. We hebben een forse investering te doen in nieuwe persen, maar stel dat de we liquiditeit wel hadden, dan vind ik NRC Handelsblad en de Volkskrant uitstekende bladen en ik zie niet zo snel hoe een nieuw dagblad zich daartussen dringt.'

Ook R. W. Bartelds, directeur van Sijthoff Pers, bevestigt van Engens invitatie. Maar die betrof de drukorder. 'We hebben een offerte uitgebracht', zegt hij. 'Wij drukken hier ook de International Herald Tribune, die snoept misschien ook een klein beetje van de Nederlandse markt, maar dat is onze zorg niet.' C. J. P. Appeldoorn, president directeur van Wegener, heeft niet met Van Engen gesproken en zou ook niet op zijn aanbod ingaan gezien grote drukorders van Persombinatie en Dagbladunie en houdt zijn visie op de nieuwe krant beknopt. ' Kwaliteit wordt beloond', meent hij.

Een andere verklaring voor de plotselinge beweging op de dagbladmarkt dan de gunstige economische situatie hebben ze niet. Ze constateren slechts dat er ineens van alles borrelt, want met Storms en Van Engen zijn de nieuwe initiatieven nog niet volledig in beeld gebracht. Gerard Krul en Gert-Jan Laan, voorheen van Het Vrije Volk, betrokken een kantoor in het Rotterdamse World Trade Center, noemden hun onderneming Cicero Research en peuterden bij de Britse mediamagnaat Robert Maxwell de nodige tonnen los voor een gedegen onderzoek naar de levensvatbaarheid van een nieuw dagblad voor de randstad. Een progressieve populaire krant op tabloid-formaat die mogelijk zelfs zeven dagen in de week verschijnen gaat. Cicero Research verwacht in november de resultaten van een onderzoek op tafel te hebben.

Theo Bouman, directeur van de Weekbladpers, verzamelde net als Van Engen een groepje gelijkgestemden teneinde het dagblad uit zijn dromen tot leven te wekken. Dit initiatief is nog in schemer gehuld. Bouman reageert: 'Voor het einde van het jaar zal er duidelijkheid komen.'

Dat het nu ineens borrelt en bruist verklaart Hans Klok, directeur van reclamebureau FHV/BBDO, uit de financiele mogelijkheden die groter zijn dan ooit.

'Onwaarschijnlijk dat lezer voor drie gulden op op zondag krant gaathalen'