Terrorisme veel gevaarlijker dan een Iraaks dreigement

Het zal niemand verbazen als, zoals de CIA nu beweert, Irak bacteriologische wapens heeft vervaardigd. Men kan erop rekenen dat Saddam Hussein ervoor zal zorgen dat de wereld nog meer bedreigd wordt. Het lijkt hoogst onwaarschijnlijk dat dergelijke wapens in de strijd zullen worden gebracht, maar hun psychologische effect is verbijsterend en mogelijk is dit dreigement het ware wapen dat de Iraakse dictator in handen heeft.

In eenvoudige bewoordingen gedefinieerd zijn biologische wapens organismen die de eigenschap hebben dat zij ziekte of sterfte kunnen veroorzaken onder mensen, dieren of planten. Anders dan bij gewone wapens, hebben ze een grillig bereik omdat het levende organismen zijn. De onbeheersbare eigenschappen van biologische wapens vormen de reden dat de meeste landen ze niet in hun wapenarsenaal hebben opgenomen.

In Salman Pak, een complex ten zuidoosten van Bagdad, zouden voor militaire doeleinden geschikte hoeveelheden biologische stoffen worden geproduceerd. Men is tot deze conclusie gekomen door de waarneming dat Irak in de afgelopen drie jaar bepaalde materialen heeft aangeschaft, en na bestudering van de architectuur van de fabriek, zoals die door satellieten is gefotografeerd.

Het bezit van biologische wapens is een kant van de zaak, deze ook metterdaad op het slagveld te gebruiken is een andere. De Irakezen moeten immers de eigen troepen en bevolking beschermen. Zodra de dodelijke stoffen worden verspreid zou de wind kunnen draaien en die stoffen kunnen terugblazen wat het Iraakse leger in zijn campagne tegen de Koerden al is overkomen.

Een goed getraind leger zal, voordat het een biologische aanval uitvoert, eerst zijn eigen troepen inenten tegen de giftige stoffen. De aanwezigheid van zo'n vaccin in een oorlogsgebied zou een voorteken kunnen zijn van zo'n aanval. Iets dergelijks is in het Golfgebied nog niet gesignaleerd.

Dat Irak gifgas zal gebruiken is wel een voor de hand liggende bedreiging, maar ook een onwaarschijnlijke. Aan het begin van de Golfcrisis heeft Irak een vliegtuig met gifgasbommen geladen en weer uitgeladen op een manier die alleen maar leek te zijn bedacht om paniek te zaaien in de Westerse wereld. In die opzet is het geslaagd. De Westerse media hebben vol gestaan van afbeeldingen van soldaten met gasmaskers.

De ervaring die Irak heeft met chemische oorlogvoering is beperkt tot gasaanvallen op weerloze Iraanse en Koerdische burgers. Het leger van de Verenigde Staten heeft vele tientallen jaren getraind in de afweer tegen en aanval met chemische wapens tegen een geduchte potentiele tegenstander, de Sovjet-Unie, die naar wordt vermoed, het grootste arsenaal aan chemische wapens bezit.

In de afgelopen jaren zijn de mariniers van de Verenigde Staten uitgerust met de meest geavanceerde apparatuur en instrumenten, waaronder een gecomputeriseerde monitor voor het opsporen van chemische wapens. Zij hebben de warme rubberen pakken die door de Sovjet-troepen nog steeds worden gebruikt, verruild voor veel lichtere, gasdichte pakken. Bij iedere uitrusting hoort een 'EHBO-trommel' met atropine-spuiten en pillen waarmee het effect van het gas op het zenuwstelsel wordt verkleind.

De meeste Iraakse troepen hebben geen of weinig ervaring in de verdedigig tegen de nieuwste chemische wapens. Iraakse veldcommandanten zijn zich ervan bewust dat een wraakactie van de Verenigde Staten, na een gifgasaanval, voor hen vernietigend zou zijn.

Maar als Amerikaanse soldaten goed zijn voorbereid op een chemische aanval, zijn de Westerse democratieen kwetsbaarder voor terroristische acties.

Irak heeft nu genoeg wetenschappelijke en technische kennis om terroristen te trainen in het veilig verpakken, vervoeren en bezorgen van kleine hoeveelheden dodelijk gif. Een flesje zenuwgas dat aan de lucht wordt prijsgegeven heeft een enorm bereik. Een milligram ervan is meer dan voldoende om een mens te doden. Eenzelfde hoeveelheid infecterende stoffen zou een epidemie kunnen veroorzaken.

De NAVO heeft de gevaren bestudeerd van nucleair terrorisme. Maar chemisch terrorisme is een bijna onontgonnen terrein, en zal de verloren tijd moeten goedmaken. Ook al lijken bacteriologische en chemische wapens in de handen van Saddam Hussein niet een geloofwaardig strijdwapen, zij zouden door terroristen kunnen worden gebruikt om in de geciviliseerde wereld angst te zaaien.

ew, 9 International Herald Tribune