Impasse bij beraad V-raad in New York

NEW YORK, 12 okt. Diplomaten van de 15 landen in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties deden het gisteren kalm aan, groggy na de laatste marathonzitting die tot vier uur donderdagochtend had geduurd. Ze kwamen gisterochtend laat binnen, en de meeste missies gaven om half zes gisteravond al geen gehoor meer.

Maar de Britse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Sir David Hannay die op dit moment voorzitter is van de Veiligheidsraad, zei gisteren dat vandaag een resolutie aangenomen moet worden. 'Ik denk dat als we er morgen niet in slagen het eens te worden, dat zeer, zeer onbevredigend zou zijn. Ik denk dat morgen het moment is dat we een stemming moeten houden. Ik denk dat we aan het eind zijn van een lang onderhandelingsproces.'

De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Thomas Pickering, had gisteren ondanks de relatieve kalmte besprekingen met vrijwel al zijn collega's in de Veiligheidsraad. Pickering voert als enige van de Amerikaanse missie de onderhandelingen; hij delegeert die bevoegdheid niet. Hij was gisterochtend als een van de weinige diplomaten om negen uur al weer aan het werk.

De laatste geschilpunten zijn klein, maar taai. De VS en de Arabieren willen allebei de Israelische daden veroordelen, en een delegatie onder verantwoordelijkheid van secretaris-generaal Javier Perez de Cuellar op onderzoek sturen. De geschilpunten zijn: de VS willen dat de resolutie niet alleen Israel de schuld geeft van het geweld; en de Arabieren willen dat de VN op zich neemt de Palestijnen in de bezette gebieden te beschermen.

De strategie van de Amerikanen was gisteren als volgt: proberen een wig te drijven tussen de niet-permanente landen en de Arabische landen, en tegelijkertijd de zeer broze steun van de permanente leden te behouden. Amerika heeft nu de onofficiele steun van zeven landen Groot-Brittannie, Frankrijk, China, de Sovjet-Unie, Finland, Canada en Roemenie maar sommige van die bondgenoten zijn geirriteerd en kunnen nog altijd overlopen.

De VS zijn bereid om Israel te veroordelen en aandacht te geven aan het lot van Palestijnen in de bezette gebieden, zegt Pickering; de PLO wil nog verder gaan, maar verdergaande resoluties zullen wij afkappen met een veto. Dat zou de PLO in de kaart spelen, maar, zo is de vraag van de VS aan Colombia, Zaire, Ivoorkust, Maleisie en Ethiopie: wat hebben jullie eraan, wat heeft de wereld eraan? Willen jullie een public relations-overwinning voor de PLO, of willen jullie een resolutie die de weg opent naar een mogelijke verbetering van de verhoudingen?

De elkaar snel opeenvolgende ontwerp-resoluties gisterochtend waren er voor zover bekend zes in omloop hebben de afgelopen dagen duidelijk de verschuivende posities in beeld gebracht.

De Arabische landen begonnen maandag met een resolutie die het gedrag van Israel veroordeelde en eiste dat een delegatie van de Veiligheidsraad maatregelen zou aanbevelen om Palestijnen in de bezette gebieden en Jeruzalem te beschermen. De volgende dag bleek dat de coalitie was vergroot van vier landen Jemen, Maleisie, Cuba en Colombia tot zeven, met Ethiopie, Zaire en Ivoorkust.

Dezelfde dag dook een resolutie op, afkomstig van de Britse delegatie maar geschreven door de VS, die de 'excessieve reactie' van de Israeliers veroordeelt. Het feit dat de VS niet alleen bereid waren Israel te veroordelen maar zelfs het initiatief daartoe namen toont hoe graag Washington de PLO het initiatief uit handen wilde nemen.

Woensdag kwamen de partijen dichter bij elkaar: beiden wilden 'veroordelen', beiden wilden een VN-delegatie onder verantwoordelijkheid van Perez de Cuellar. Een compromis leek mogelijk. Maar aan het eind van de dag legde de PLO nieuwe nadruk op een oude eis: de delegatie moest aanbevelingen doen hoe Palestijnen in de bezette gebieden beschermd kunnen worden. Daardoor zou de V-raad, tegen de zin van de VS en Israel, betrokken worden bij het conflict tussen Israel en Palestijnen.