bastmat

Een bastmat, meende ik, is een mat vervaardigd van bast. Het staat in geen Nederlands woordenboek, maar het komt wel voor in het Woordenboek der Nederlandsche Taal, dat in 1898 het Album der Natuur uit 1875 citeert om het woord bastlaars uit te leggen. Album: 'Het vervaardigen van bastmatten... bastlaarzen... '

Verder komt men het woord bastmat tegen als vertaling van een Russisch woord in de woordenboeken van Mironov en Van den Baar (1979), maar daar wordt niet uitgelegd wat een bastmat is. Het leek me een typisch woordenboekwoord, waar ik maar eens een woordenboekwoordenboek van moet maken.

Maar nu lees ik in de net bij Van Oorschot verschenen vertaling door Titia Bouma en Theo Veenhof, dat Dostojewski op 8 november 1878 aan zijn vrouw schrijft over een boek dat 'genaaid in bastmat' is. Een boek genaaid in een mat? Of gewoon in bastkaft? Of hadden de vertalers het woordenboek van Raptschinsky uit 1921 moeten raadplegen dat naast mat, ook geeft: vlechtwerk van biezen, rieten vlechtwerk. De mat is dus een matje, en de bast was misschien wel van riet. Of gewoon van grove witte stof zoals Mironov het (iets anders geschreven) Russische woord vertaalt? Dostojewski heeft er recht op dat wij dit te weten komen, en dat wij niet blijven denken dat hij zijn boeken in matten naaide.