Karpov op achterstand in tweekamp met Kasparov

NEW YORK, 11 okt. Kasparov heeft gisteren de tweede partij van de tweekamp om het wereldkampioenschap schaken in New York tegen Karpov na 44 zetten gewonnen en staat nu met 1,5 - 0,5 voor.

Het was een zware klap voor Karpov. Niet alleen werd hij op fraaie en overtuigende manier in een vernietigende koningsaanval verslagen, ook werd een belangrijk onderdeel van zijn openingsrepertoire ernstig ondermijnd.

Zoals zo vaak leverde de superieure openingsvoorbereiding van Kasparov een belangrijke bijdrage aan de overwinning. Beide spelers hebben zich maandenlang voorbereid en ze hebben een legertje secondanten meegenomen. Voor Karpov worden de volgende namen genoemd: Portisch, Henley, Zaitsev, Podgajets, Koezmin en Charitonov.

Of ze er allemaal zijn is niet duidelijk, sommigen houden zich schuil, in overeenstemming met het principe van Karpov: een goede secondant zit thuis. Kasparov heeft Dolmatov, Azmajparasjvili, Georgi Georgadze en Sacharov.

Pag.10: Vervolg

Al deze mannen hebben maandenlang het openingsrepertoire van de vijand haarfijn doorgenomen en de variant waar de meeste aandacht naar is uitgegaan is waarschijnlijk de Zaitsev-variant van het Spaans, het vaste verdedigingswapen van Karpov.

Hij speelde die in de match tegen Timman alleen al vier keer. Het was bijna provocerend dat Karpov deze variant nu weer koos. Alsof hij zeggen wilde: wat jullie ook in al die maanden hebben bedacht, ik zal er voor het bord iets op kunnen vinden.

Het verwachte nieuwtje van Kasparov kwam op de negentiende zet. Op het eerste gezicht zag het er onschuldig uit, maar iedereen besefte dat het diep doordacht moest zijn. Je zou verwachten dat Karpov zich een half uurtje in de nieuwe problemen zou verdiepen, maar merkwaardig genoeg reageerde hij snel en slecht. Vijf zetten later was het duidelijk dat Kasparovs openingsopzet volledig geslaagd was.

Toen nam Kasparov een beslissing die door lang niet alle experts werd begrepen. Hij had op rustige manier positioneel voordeel kunnen houden, maar hij koos een lange combinatoire afwikkeling naar een stelling die door velen onduidelijk werd gevonden. De commentatoren Dzindzichashvili en Seirawan dachten dat Kasparov een blunder had begaan en dat Karpov nu beter stond. Alleen commentator Patrick Wolff, die de vrienden van de firma Swift bezig hield, was terecht van mening dat Kasparov vrijwel gewonnen stond.

Sukkels

In de speelzaal klonk plotseling luid en algemeen gelach. De toeschouwers waren via de koptelefoons met Seirawan verbonden. Het was Wolff ter ore gekomen dat Seirawan een onjuiste mening verkondigde en hij was uit zijn zaal naar het hokje van Seirawan gesneld om namens hemzelf en enige toehoorders die in hem geloofden, een paar weddenschappen voor te stellen. Seirawan ging er graag op in en maakte zijn toehoorders aan het lachen door te zeggen: 'Dat maakt Amerika zo'n prachtig land, dat er altijd een gelegenheid is om sukkels hun geld af te pakken.'

Wedstrijdleider Gijssen was na afloop heel boos. Na de eerste partij had Karpov ook al geklaagd over gelach in de zaal. Gijssen overweegt nu om het commentaar via de koptelefoons te verbieden of in ieder geval te eisen dat er niets grappigs meer wordt gezegd. Een organisator maakte zich zorgen dat openlijk de wet op de kansspelen van de staat New York was overtreden.

Na de 35ste zet was het duidelijk dat Seirawan al zijn weddenschappen zou verliezen. De zet van Kasparov die door velen een blunder was genoemd, bleek in werkelijkheid op een haarscherpe stellingsbeoordeling te zijn gebaseerd. Zijn aanval was onweerstaanbaar. Karpov kwam in vreselijke tijdnood, maar met alle tijd van de wereld had hij zijn stelling niet meer kunnen redden. Toen hij op het nippertje de veertigste zet had gehaald zonder de tijd te overschrijden, was zijn stelling een ruine. Alleen om even bij te komen van de schrik deed hij nog een paar zetten voor hij op de 44ste zet opgaf. Een prachtige partij van Kasparov.

Wit-Kasparov, zwart- Karpov

Tweede partij

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. h2-h3 Lc8-b7 10. d2-d4 Tf8-e8 11. Pb1-d2 Le7-f8 12. a2-a4 h7-h6 13. Lb3-c2 e5xd4 14. c3xd4 Pc6-b4 15. Lc2-b1 b5xa4 16. Ta1xa4 a6-a5 17. Ta4-a3 Ta8-a6 Deze stelling had Karpov twee keer in de match tegen Timman. Timman speelde eerst 18. Ph4, wat slecht is, en later 18. Tae3. 18. Pf3-h2 g7-g6 Ook deze stelling kent Karpov goed. In Ivantsjoek- Karpov, Linares 1989, werd nu 19. f4 gespeeld en in Hjartarson- Karpov, match Seattle 1989, 19. Pg4 19. f2-f3 De eerste nieuwe zet. Nu de e-pion gedekt is kan wit met zijn paard op d2 spelen. Het lijkt een langzaam plan, maar als zwart het witte centrum niet kan aantasten, heeft wit op den duur de beste kansen. 19... Dd8-d7 Heel snel gespeeld en het begin van een slecht plan. 20. Pd2-c4 Dd7-b5 De dame staat hier helemaal niet goed. 21. Ta3-c3 Lb7-c8 22. Lc1-e3 Kg8-h7 23. Dd1-c1 c7-c6 24. Ph2-g4 Pf6-g8 Misschien had hij 24... Lxg4 moeten doen, maar dat zou na 25. hxg4 ook geen pretje zijn.

Nu zou wit na rustig 25. Pf2 zeker heel goed staan, maar Kasparov is terecht van mening dat er meer in zit. 25. Le3xh6 Lf8xh6 Niet 25... Pxh6 wegens 26. Pf6+ 26. Pg4xh6 Pg8xh6 27. Pc4xd6 Db5-b6 28. Pd6xe8 Db6xd4+ 29. Kg1-h1 Dd4-d8 30. Te1-d1 Dd8xe8 31. Dc1-g5 Deze stelling stond Kasparov voor ogen toen hij zijn 25ste zet deed. Hij heeft een onbetekenend materieel nadeel, maar goede aanvalskansen tegen de zwarte koning. Zwarts stukken werken slecht samen en Pb4 draagt in het geheel niets tot de verdediging bij. 31... Ta6-a7 32. Td1-d8 De8-e6 33. f3-f4 Lc8-a6 Ook na 33... Td7 34. f5 heeft wit beslissende aanval. 34. f4-f5 De6-e7 35. Dg5-d2 De7-e5 36. Dd2-f2 Dreigt behalve 37. Dxa7 ook 37. Tc5 gevolgd door Dd4. Zwart is verloren. 36... De5-e7 37. Df2-d4 Ph6-g8 38. e4-e5 Pb4-d5 39. f5xg6+ f7xg6 40. Tc3xc6 De7xd8 41. Dd4xa7+ Pd5-e7 42. Tc6xa6 Dd8-d1+ 43. Da7-g1 Dd1-d2 44. Dg1-f1 Zwart gaf op.