Waarheid over Texel slag voor Georgiers

TBILISI, 10 okt. De reis naar Texel draaide uit op een desillusie. Hij was thuis in Tbilisi opgevoed in de stellige overtuiging dat de Georgiers die in april 1945 op het Nederlandse waddeneiland Texel tegen de Duitse bezetter in opstand waren gekomen, onversneden 'anti-fascistische helden' waren geweest. Maar toen hij dit voorjaar uiteindelijk ter plaatse was, stortte dit wereldbeeld in. De Georgiers waren helemaal geen waarachtige supermannen geweest, maar 'collaborateurs', in nazi-uniform notabene. Hij neemt het de Georgische cineast Reza Taboekashvili nog steeds persoonlijk kwalijk. Die had met zijn uit 1970 daterende heroische epos Het gekruisigde eiland keurig meegebouwd aan de officiele Sovjet-geschiedschrijving die slechts honderd procent 'goed' en honderd procent 'fout' duldde, maar wist al die tijd ook wel beter. Vlak voor zijn dood had de filmer immers toegegeven dat hij het graag nog eens had willen overdoen.

Hij is niet de enige die zich belazerd voelt. Het gebeurt wel vaker sinds er uitwisselingen worden georganiseerd tussen Texel en Georgie. Dat begon 1983 en is nu de 'uit de hand gelopen hobby' geworden van eilandbewoners als M. de Graaf en H. van Dijk. Met meer dan tweehonderd Texelaars gingen zij ruim zeven jaar geleden voor het eerst naar Georgie. Daarna verliepen de contacten nog enige tijd stroef, maar het laatste jaar is het ijs gebroken. Maar liefst drie groepen zijn de afgelopen maanden in Georgie geweest. Daaronder ook het eerste elftal en het bestuur van de voetbalclub die eind september een toernee door de Sovjet-republiek hebben gemaakt (uitslagen 8-0, 4-2 en 1-1 in het voordeel van de gastheren). Tot hun onuitsprekelijke verbijstering werden de voetballers toen gefeteerd op alles wat er maar te bieden was, tot aan de lokale cannabis uit Batoemi toe.

Omgekeerd hebben twee groepen Georgiers, waaronder ook een voetbalelftal, dit jaar Nederland bezocht. Op Texel hoort een bezoek aan het kerkhof er uiteraard bij. De bezoekers strooien daar dan zand dat ze uit Georgie hebben meegenomen, op zich al een emotioneel moment. Als de gasten willen, is er bovendien historisch materiaal te zien, zoals foto's uit individuele collecties, de documentaire van Dick van Reeuwijk en de uit 1980 daterende monografie van de historici Bartels en Kalkman.

Pag.3: Vervolg