Michael 'Junk Bond' Milken alsnog voor rechter in VS

NEW YORK, 9 okt. Vandaag verschijnt Michael Milken voor een rechtbank in Manhattan.

Dit is het soort nieuwsbericht waarbij zelfs de ijverigste krantelezer zich over het hoofd krabt en prevelt: heb ik dat niet al eens eerder gelezen?

Inderdaad, in april bekende de financier in een rechtszaal in Manhattan schuld aan zes misdrijven als onderdeel van een schikking met het Openbaar Ministerie, en beloofde hij 600 miljoen dollar boete en schadeloossteling te betalen.

Maar bij die paar uur in de rechtszaal bleef het; de schikking voorkwam immers een volledige openbare rechtszaak.

Goed, hij zou op 1 oktober nog een keertje verschijnen om te horen welke straf hij precies zou ontvangen; maar dat zou niet meer zijn dan een stuiptrekking.

Maar op 1 oktober gebeurde er iets onverwachts. Rechter Kimba Wood sprak niet prompt haar straf uit, maar stelde officieren van justitie en de advocaat van Milken vragen. En nog meer vragen. De dag daarna hakte ze de knoop door: er moest een hoorzitting komen.

Het doel van de sessie die morgen begint en in totaal twee weken zal duren is om de strafmaat te bepalen. Milken zal niet onschuldig verklaard kunnen worden, en ook niet schuldig bevonden kunnen worden aan meer dan de zes misdrijven waaraan hij al schuld heeft bekend.

Milken zou maximaal 28 jaar gevangenis kunnen krijgen. Openbaar ministerie en verdediging hebben tot 1 oktober brieven kunnen indienen om te pleiten voor respectievelijk zware of lichte straf; ook buitenstaanders mochten dergelijke pleidooien indienen. Het Ministerie van Justitie heeft, om zijn verzoek om een zware straf kracht bij te zetten, in zijn brieven geschreven dat Milken nog veel meer had misdaan dan alleen de misdrijven waarvan hij was beschuldigd. Die misdrijven waren geen incidenten, maar waren onderdeel van een breed gedragspatroon, was de argumentatie.

Zodra het Openbaar Ministerie dergelijke beschuldigingen uit, en de verdediging die bestrijdt, mag de rechter een hoorzitting openen zoals die welke morgen begint. Het doel voor de rechter: te beslissen of die beschuldigingen iets zeggen over het karakter van de verdachte. Verdediging en Openbaar Ministerie krijgen nu elk 20 uur om hun argumenten te presenteren.

Het nettoresultaat is dat Michael Milken op de valreep geheel onverwacht toch nog een kans krijgt zijn zegje te doen. Dat is goed nieuws voor zijn fans, die zeggen dat de junk bonds die hij creeerde tientallen bedrijven hebben geholpen en tienduizenden banen hebben geschapen; en voor zijn vijanden, die vinden dat hij een gewone oplichter is en precies willen weten hoe hij de financiele wererld heeft gemanipuleerd.

De op handen zijnde straftoedeling voor Milken heeft al verschillende commentatoren aan de schrijfmachine gezet. De meest creatieve bijdrage komt van Steven Brill, de geniale uitgever van het blad The American Lawyer.

Als ik de rechter was, schreef Brill, zou ik Milken de keus geven: of tien jaar de gevangenis in, of tien jaar lang liefdadig werk verrichten. Niet op de vage manier zoals voorgesteld door zijn advocaten; nee, dat doen we als volgt.

U, meneer Milken, richt een liefdadige stichting op met 100 miljoen dollar kapitaal. Dat geld wordt door U beschikbaar gemaakt en is niet aftrekbaar voor belastingen. Over twee weken dient U een gedetailleerd business plan in, waarin U vertelt hoe dat geld over een periode van tien jaar besteed moet worden. Ik wil van jaar tot jaar zien hoeveel mensen daardoor een baan kunnen krijgen, herschoold kunnen worden, van drugsverslaving afgeholpen kunnen worden, en hoeveel gezondheidszorg en huisvesting voor armen U denkt te kunnen voorzien. Ik ga ervan uit dat ongeveer 100.000 mensen door Uw misdrijven zijn geraakt, dus ik verwacht dat U net zo veel mensen een beter lot verschaft.

U wordt tien jaar lang voorzitter van die stichting, U werkt vijf dagen per week, met twee weken vakantie per jaar. Het kantoor moet worden gevestigd in een arme stadswijk, en U moet per ondergrondse naar Uw werk.

Ik zal beoordelen, met behulp van experts, of Uw plan ambitieus genoeg is, en de doelen realistisch. Als dat zo is, benoem ik een raad van toezicht die mij iedere zes maanden een voortgangsrapport levert waarin staat of de doelstellingen zijn bereikt. Als U 12 maanden achtereen Uw doelen niet bereikt, gaat U alsnog voor tien jaar de gevangenis in.

Ik wil dat U ook een plan indient voor besteding van meer dan 100 miljoen dollar, waarbij dat extra bedrag wordt opgebracht door contributies, creatieve financiering etcetera.

Helaas zal de rechter waarschijnlijk niet zo vindingrijk zijn. Maar als de zittingen meer licht doen schijnen op de persoon Milken worden ze interessant genoeg. Volgens de advocaat van Milken, Arthur Liman, heeft hij er geen bezwaar tegen: 'Ik geloof dat mijn client er baat bij zal hebben als de mythe wordt gescheiden van de mens, ' aldus Liman vorige week.

    • Michiel Bicker Caarten