Kalm begin tweekamp Kasparov-Karpov

NEW YORK, 9 okt. Kasparov en Karpov hebben vanmorgen in de tweekamp om de wereldtitel schaken na dertig zetten remise gespeeld. De eerste partij van een match verloopt vaak kalm. Ze tasten elkaar nog af, zeggen de kenners dan, al kan je je afvragen of dat na 120 eerdere wereldkampioenschapspartijen nog nodig was.

De openingsplechtigheid was aangenaam kort en vlot. Een vrolijk muziekje, flitsende filmbeelden, een opvoedende vermaning aan het publiek door wedstrijdleider Geurt Gijssen (Hurt Hisse voor de Amerikanen), de spelers werden voorgesteld en toen kon er begonnen worden. Bij Kasparov was inderdaad een wit-blauw-rode Russische vlag op zijn naamkaartje geschilderd. De delegatie van Karpov had nog een protest overwogen, maar daar tenslotte van af gezien. Wel is er nu een officieel voorstel ingediend om het reglement zo te wijzigen dat bij de stand 12-12 nog even wordt doorgespeeld. Wat Karpov daarbij bezielt is me een raadsel, het voorstel is kansloos natuurlijk.

In het begin was het nog even een bende. Een toeschouwer kraaide opgewonden: die ene heeft al drie zetten gedaan en die andere nog maar een. Anderen zetten de koptelefoons niet op hun hoofd maar op hun stoel, zodat het commentaar tot de spelers op het podium doordrong. Toen deze euvels eenmaal verholpen waren werd langzamerhand duidelijk dat de Amerikanen misschien niet zo vertrouwd met het schaken zijn, maar dit evenement toch uitstekend hebben georganiseerd. Het Hudson Theatre is te klein en de kaartjes zijn duur, maar in het hotel ernaast kan iedereen gratis in drie zalen naar verschillende commentatoren luisteren en de spelers en de stelling op televisieschermen zien. De sponsoren Interscope en Swift hebben voor hun gasten nog eens twee zaaltjes met weer andere commentatoren ingericht en in de perskamer gaven Seirawan en Dlugy uitleg aan de journalisten. Daar zag ik Najdorf (80 jaar) en Reshevsky (79) samen de partij analyseren, een ontroerend gezicht, want in hun goede tijd maakten ze de vreselijkste ruzies, nog erger dan Kasparov en Karpov nu. Najdorf schrijft voor de Argentijnse krant Clarin, heel uitvoerig en nauwgezet. Voor het geld hoeft hij het niet te doen, want hij is schatrijk, maar hij verveelt zich als hij niets om handen heeft. Aan de andere kant van de immense zaal werkte het Franse wonderkind Lautier voor de Nouvel Observateur. Het is niet ongewoon dat schakers journalist worden, maar weinigen beginnen er al op hun zestiende mee.

Saai

Veel te schrijven hadden ze niet, want de partij was lange tijd een beetje saai. De opening stemde hoopvol, Kasparov verdedigde zich met het koningsindisch, een teken dat hij een scherpe strijd niet schuwde, en Karpov koos daartegen de interessante Samischvariant. Heel ongewoon voor hem, hier valt de hand van Portisch te vermoeden. Maar toen Kasparov het een beetje anders deed dan hij de afgelopen jaren had gedaan, bleek Karpov daarop niets bijzonders voorbereid te hebben. Kasparov kreeg gemakkelijk spel, zonder moeite had hij remise kunnen maken, maar daar was hij niet tevreden mee. Na een te optimistische zet kreeg Karpov kansen. Karpov won een pion, Kassparov had niet veel tijd meer en opeens leek het opwindend te worden, maar het was maar schijn, Kasparov bleek scherp berekend te hebben dat hij zijn pion terug zou krijgen en toen was er niets meer te beleven.

Het zou wel een sensatie zijn geweest als Karpov had gewonnen. De media zijn hier schaamteloos op de hand van Kasparov. De New York Times is serieus, maar de rest kletst maar wat. Ik las dat Karpov in alle 24 partijen met wit zou spelen, een belangrijk voordeel, merkte de schrijver terecht op. Kasparov is een gokker en Karpov doet niets en wacht alleen maar tot de ander een fout maakt, lees je overal. Over het algemeen wordt de politieke propaganda van het Kasparov-kamp met huid en haar geslikt. Die komt erop neer dat hij altijd een felle anti-communist was, ook toen hij gekozen werd in het Centrale comite van de Bond van jonge communisten. Zo was er gisteren een televisieuitzending, met in bijna iedere zin een feitelijke onjuistheid, waarin Karpov geassocieerd werd met beelden van Stalin en van tanks en Kasparov met beelden van jonge moeders met kind, Ruslands hoop op een betere toekomst. Morgen is de tweede partij en daarin speelt Kasparov, in tegenstelling tot wat hier beweerd wordt, met wit.

Wit Karpov-zwart Kasparov, eerste matchpartij.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f3 De Samischvariant, vast wapen van secondant Portisch. 5... 0-0 6. Lc1-e3 c7-c6 De Byrne-variant. Schaakmedewerker Byrne van de New York Times bezag het met welgevallen. Vroeger speelde Kasparov altijd 6... Pc6 en de laatste tijd 6... e5 7. d5 c6 8. Ld3 b5, maar met dat pionoffer verloor hij dit jaar in Linares van Gulko. 7. Lf1-d3 a7-a6 8. Pg1-e2 b7-b5 9. 0-0 Pb8-d7 10. Ta1-c1 Geller won eens met 10. cxb5 axb5 11. b4 van Fischer en 10. b3 e5 11. d5 is ook prettig voor wit. Wat Karpov doet levert niets op. 10... e7-e5 11. a2-a3 e5xd4 12. Pe2xd4 Lc8-b7 13. c4xb5 c6xb5 14. Tf1-e1 Pd7-e5 15. Ld3-f1 Tf8-e8 16. Le3-f2 d6-d5 17. e4xd5 Pf6xd5 18. Pc3xd5 Dd8xd5 19. a3-a4 Een sterke zet en zwart had nu moeten erkennen dat er niet meer dan remise inzit, bijvoorbeeld door 19... Pc4 20. Txe8+ Txe8 21. axb5 axb5 22. Pxb5 19... Lg7-h6 Hier heeft de loper niets te zoeken. 20. Tc1-a1 Allebei nog ongeveer een half uur voor twintig zetten, opmerkelijk hoe langzaam ze speelden. 20... Pe5-c4 21. a4xb5 a6xb5 22. Ta1xa8 Te8xa8 23. Dd1-b3 Lb7-c6 24. Lf1-d3

DIAGRAM!

Nu lijkt zwart echt in moeilijkheden, maar hij kan zich nog net redden met een tijdelijk pionoffer.24... Pc4-d6 25. Db3xd5 Lc6xd5 26. Pd4xb5 Pd6xb5 27. Lf1xb5 Lh6-g7 28. b2-b4 Lg7-c3 29. Te1-d1 Ld5-b3 30. Td1-b1 Of 30. Tc1 Lxb4 31. Tb1 Ta3 en zwart redt zich net. 30... Lb3-a2 en de spelers keken elkaar aan en schudden elkaar woordloos de hand, remise.