Impasse EG bedreigt handelsoverleg Gatt

GENEVE, 9 okt. Uitstel van goedkeuring voor het EG-voorstel om dertig procent te korten op landbouwsubsidies dreigt een succesvolle afsluiting van het internationale handelsoverleg in het kader van de Gatt op het spel te zetten. Zo reageren onderhandelaars in Geneve op het gisteren mislukte overleg van de EG-ministers van landbouw.

Het huidige handelsoverleg, de zogenoemde Uruguay-ronde, moet voor het eind van het jaar leiden tot het vrijmaken van de wereldhandel binnen de Gatt, de internationale overeenkomst inzake handel en tarieven, en de tijd dringt. Nu al staat vast dat de uitkomst van het volgende week te hervatten overleg tussen de EG-landbouwministers over tijd zal zijn. Op maandag 15 oktober moet de voorzitter van de landbouwwerkgroep binnen de Gatt, de Nederlander Aart de Zeeuw, die overigens boven de partijen staat, alle voorstellen op tafel hebben, zoals was afgesproken.

De reactie van Gatt-onderhandelaars op de EG-landbouwvoorstellen luidt: te weinig, te laat. Dertig procent korting op subsidies over een periode van tien jaar met 1986 als uitgangspunt betekent nominaal nog geen vijftien procent reele vermindering. Dit komt nauwelijks in de buurt van het Amerikaanse voorstel voor zeventig procent korting.

De zogeheten Cairnsgroep van dertien belangrijke landbouwproducenten binnen de Gatt (onder andere Canada, Argentinie en Australie) neemt geen genoegen met dertig procent. Zij hebben vanaf het begin van de onderhandelingen, vier jaar geleden, volledige afschaffing van alle landbouwsubsidies geeist. Zij betwijfelen of op tijd een compromis kan worden gevonden tijdens de 35 werkdagen die nog resteren voor de beslissende ministeriele conferentie in Brussel, die op 7 december de Uruguay-ronde moet afsluiten.

Bij eventueel mislukken van de Uruguay-ronde staat niets minder dan een complete handelsoorlog tussen 's werelds grootste landbouwproducenten op het spel, zo waarschuwt de Cairnsgroep. Een woordvoerder wijst ook op de negatieve gevolgen voor de rest van de onderwerpen op de agenda. Algemeen wordt het landbouwoverleg als doorslaggevend beschouwd voor het succes van de overige veertien onderwerpen, waaronder diensten, textiel en intellectuele eigendommen. Het uitstel van de EG is alarmerend genoeg om in Geneve de noodklok te luiden. Directeur-generaal van de Gatt, de Zwitser Arthur Dunkel, zal naar verwachting vanmiddag tijdens een speciale persconferentie zijn bezorgdheid uitspreken.

Terwijl vorige week van de honderd deelnemende handelsnaties een lijst met alle steunmaatregelen voor de landbouw op tafel had moeten liggen, hebben tot dusverre slechts elf landen zich aan de termijn gehouden. Japan is het enige land dat met een uitgewerkt voorstel is gekomen.