Ex-generaals geheime dienst in arrest in zaak-Popieluszko

WARSCHAU, 9 okt. In Polen zijn gisteren twee ex-generaals van de vroegere geheime politie gearresteerd in verband met de moord op priester Jerzy Popieluszko in oktober 1984. Daarnaast werd het voormalige politburolid Miroslaw Milewski aangehouden, die na de moord op Popieluszko van het politieke toneel verdween.

De ex-generaals Wladyslaw Ciaston en Zenon Platek worden er volgens de procureur-generaal van verdacht de moord op de priester te hebben beraamd. Popieluszko, een medestander van Solidariteit die in zijn kerk te Warschau tijdens de staat van beleg 'missen voor het vaderland' hield, werd begin oktober 1984 ontvoerd door drie leden van de geheime dienst, de SB. Het stoffelijk overschot werd tien dagen later teruggevonden in een waterreservoir bij Torun. De drie SB-leden en hun chef werden een jaar later veroordeeld tot gevangenisstraffen van 15 tot 25 jaar.

Naast de vier werd niemand anders vervolgd. De twee generaals werden na de moord echter geruisloos verwijderd uit de top van de veiligheidspolitie. Platek verdween al in november 1984 als hoofd van zijn afdeling en Ciaston werd later benoemd tot ambassadeur in Albanie.

Het onderzoek werd deze zomer heropend nadat de communistische minister van binnenlandse zaken, Czeslaw Kiszczak, uit het kabinet was getreden. Het werd gevoerd door het Bureau voor de Bescherming van de Staat, die door de regering is gevormd na de ontbinding van de vroegere geheime dienst. De vier veroordeelde agenten werden opnieuw verhoord, waarna Ciaston en Platek werden gearresteerd. Volgens de procureur-generaal hebben de generaals, indertijd respectievelijk onderminister van binnenlandse zaken en hoofd van de afdeling-4 van het ministerie (de afdeling die de kerk in de gaten hield) het plan ontworpen om Popieluszko te vermoorden.

Oud-minister van binnenlandse zaken Miroslaw Milewski, die binnen het politburo verantwoordelijk was voor de binnenlandse veiligheid en de geheime dienst, is gearresteerd wegens 'corruptie en fraude op grote schaal'. Zes hoge ambtenaren van het ministerie werden ook gearresteerd. Milewski verloor kort na de moord op Popieluszko al zijn partijfuncties. De procureur-generaal liet gisteren echter weten dat de aanhouding van Milewski alleen verband houdt met 'enorme corruptieschandalen': de arrestanten zouden zich grote bedragen aan goud en juwelen hebben toegeeigend.

Het is de eerste keer dat de regering politici en hoge ambtenaren van het oude regime heeft laten arresteren. Hoewel premier Mazowiecki vorig jaar nog liet weten dat er 'geen heksenjacht' onder de vroegere communisten zouden plaatshebben, drong vakbondsleider Lech Walesa aan op harde maatregelen. Volgens waarnemers bestaat er een verband tussen het moment van de arrestaties en de strijd om het presidentschap tussen Mazowiecki en Walesa. De premier zal Walesa en zijn aanhangers duidelijk willen maken dat zijn regering niet terugschrikt voor harde maatregelen tegen 'moordenaars en fraudeurs van het oude regime'.

    • Derk-Jan Eppink