Doek Leonardo blijkt alsnog een vervalsing

ROME, 9 okt. Jarenlang werd het schilderij Madonna met kat van Leonardo da Vinci verloren gewaand. Het doek werd in 1939 tentoongesteld in Milaan als een spectaculair nieuw-ontdekt werk van Leonardo, maar daarna verdween het spoorloos. Totdat het vorige week opdook in de nalatenschap van de Turijnse schilder Cesare Tubino, die in zijn testament had laten opnemen dat het alleen mocht worden verkocht onder zijn eigen naam deze Leonardo was een vervalsing.

Eind jaren '30 juichten de critici de ontdekking van dit nieuwe meesterwerk toe. Een van hen merkte op dat het doek in het verleden 'een paar keer slecht was gerestaureerd', een ander herkende de 'typisch Florentijnse vormen en de zachte kleuren' van Leonardo. Weinigen verbaasden zich erover dat het schilderij zo lang onbekend was geweest; er waren immers ook tekeningen van Leonardo bekend van een madonna met een kat.

En ook bij het verhaal van de 'eigenaar' een vriend van Tubino zette niemand vraagtekens, toen deze met het doek onder de arm bij de directeur van de tentoonstelling in Milaan kwam binnenlopen en vertelde dat hij tot een oude adellijke familie uit Bari behoorde, die het schilderij jarenlang in huis had gehad zonder dat iemand er veel aandacht had geschonken, en of het misschien iets waard was?

Het fascistische regime vierde de ontdekking van het werk als een triomf. Mogelijk heeft dat Tubino, die later lid is geweest van het verzet, ertoe aangezet om het doek weer te laten verdwijnen. Het heeft volgens familieleden jaren in zijn slaapkamer gehangen.

Tubino, vorige week woensdag op 91-jarige leeftijd overleden, stond ook vijftig jaar geleden bekend als iemand die, voor zijn eigen plezier, prachtige vervalsingen kon maken. Hij had zijn Madonna met kat kunstmatig laten verouderen, door het doek bloot te stellen aan temperaturen van dertig graden onder nul en veertig graden boven nul. Hierdoor verkreeg de verf het vereiste patina en craquele.

Het is nog onduidelijk wat er met het 43 bij 58 centimeter grote schilderij gebeurt. Hoewel het een vervalsing is, is de belangstelling van kopers groot. Een Arabische verzamelaar zou al anderhalf miljoen hebben geboden.