Nooit schitterde bij een WK-schaakmatch zoveel glitter engoud

NEW YORK, 8 okt. Schaakwereldkampioen Gari Kasparov speelt vanavond met zwart in de eerste partij van zijn match tegen uitdager Anatoli Karpov. Gisteren vond in New York de loting plaats tijdens een diner in het Waldorf Astoria hotel. De eters betaalden vijfhonderd dollar per bord en de opbrengst was voor de American Chess Foundation, een stichting die de Amerikaanse topschakers financieel steunt.

Nooit heb ik een opening van een schaakwedstrijd gezien met zoveel glitter en goud en nooit waren er zoveel mensen aanwezig die slechts zeer kort geleden van het bestaan van het schaakspel op de hoogte zullen zijn geraakt. Beroemde televisiegrapjassen maakten kwinkslagen dat ze zelf nooit verder dan halma en backgammon waren gekomen en een colonne soldaten in kwieke uniformpjes marcheerde door de zaal om de loting luister bij te zetten.

Campomanes, de voorzitter van de wereldschaakbond, was uitgenodigd, maar kwam niet opdagen. Hij heeft in Manila de bus gemist, zei zijn assistent zuur. Campomanes voelt zich niet welkom bij een evenement waar de vrienden van Kasparov de lakens uitdelen.

Ongemakkelijk

Jan Timman zou de grootmeesterbond vertegenwoordigen, maar wegens een lichte ongesteldheid had hij niet naar New York kunnen komen. De schaakwereld beleeft een overgangsperiode. Vroeger was de organisatie van het wereldkampioenschap een zaak van de wereldschaakbond. Straks zullen de topschakers het zelf doen. Deze match is nog voor een deel door de wereldschaakbond georganiseerd, de grootmeesterbond heeft er ook veel aan gedaan en Kasparov persoonlijk heeft gezorgd dat de eerste helft in New York kwam. De aanwezigheid van Timman zou de organisatorische inbreng van de grootmeesterbond moeten onderstrepen, maar een dienstbare taak ligt misschien niet in de aard van de topschaker. Timman zou zich hier als deel van de hofhouding van Kasparov en Karpov misschien wat ongemakkelijk hebben gevoeld.

Burgemeester Dinkins van New York liet zich op het laatste moment verontschuldigen (ernstige politieke zorgen in verband met het aangekondigde ontslag van 1500 gemeente-ambtenaren), maar hij had zijn plicht gedaan. In de afgelopen week was hij al twee keer bij bijeenkomsten met Kasparov en Karpov aanwezig geweest.

Hooggeplaatste Amerikanen blijken hun naam graag aan de match te willen verbinden. Het welkomstcomite bestaat uit een lange stoet van beroemdheden op politiek, financieel en artistiek gebied, onder wie Henry Kissinger en de zanger Art Garfunkel.

Nu het publiek nog. Er wordt niet op gerekend dat het in groten getale zal opkomen. Het Hudson Theatre is vrij klein, het kan tijdens deze match slechts 650 toeschouwers plaats bieden. Mooi is het wel en bij de ingang is een prachtige tentoonstelling van kostbare schaakspelen geinstalleerd.

Ik heb even de stallen voor u bezichtigd, zodat u weet waar Kasparov en Karpov heen gaan als u ze op de televisie het podium ziet verlaten. Als ze een smal en kronkelig trapje zijn opgegaan wacht hun achter een kleine jungle van verwarmingsbuizen een miniatuur-appartementje van drie kleine kamertjes, waaronder een slaapkamertje met een opgemaakt bed. De lakens zullen na iedere partij verschoond moeten worden, want ze wisselen per partij van plaats op het podium en daardoor ook van rustkamer. Verder een koelkast en overal monitors, waarop ze kunnen zien wanneer ze weer aan zet zijn. Op het podium is een eilandje gebouwd waarop de tafel en de stoelen van de spelers staan. Kasparov, die een stevige stapper is, zal er een keer in de opwinding vanaf donderen, dat kan bijna niet anders.

Ook de stoelen heb ik getest, geen moeite is uw verslaggever teveel. De spelers zelf maken er ook een dagenlang durende ceremonie van en over anderhalve maand begint het weer opnieuw in Lyon, met weer andere stoelen. De eenvoudige stoere stoel van Kasparov beviel me het best. Karpov heeft een zacht, hoog en draaibaar zitelement gekozen.

Toen ik na mijn inspectietocht thuis het New Yorkse televisienieuws aanzette zag ik een schaakbord in beeld, met een grote bloedvlek er op. Nou, nou, dacht ik, we weten dat de heren K geen vrienden zijn, maar dit gaat wel erg ver. Ik had me vergist, het ging om andere schakers, veel minder sterk, maar minstens even fanatiek. In Brooklyn had een schaker zijn tegenstander aan het bord vermoord.