Kroatie: met de Serviers is niet meer te praten

BELGRADO, 10 okt. In Joegoslavie is dit weekeinde geen voortgang geboekt bij de oplossing van de drie grote etnische problemen de 'rebellie' van Slovenie, de kwestie van de Servische minderheid in Kroatie en de kwestie-Kosovo. De Kroatische president, Franjo Tudjman, riep gisteren op tot 'een Joegoslavische vredesconferentie', onder internationaal toezicht te houden in Wenen.

In een interview met het Oostenrijkse blad Kronen Zeitung zei Tudjman dat op zo'n vredesconferentie, waar alle etnische conflicten zouden moeten worden besproken, door het buitenland zou moeten worden bemiddeld. 'Het is niet langer mogelijk met de Serviers te praten.' Hij stelde voor de Oostenrijkse minister van buitenlandse zaken Alois Mock het voorzitterschap van de conferentie te geven en waarnemers uit de VS, Frankrijk en andere landen toe te laten. Een van Tudjmans medewerkers, Darko Bekic, zei in de Kronen Zeiting dat een internationale troepenmacht zou kunnen worden gelegerd in de brandhaarden van Joegoslavie. Hij omschreef Joegoslavie als 'een roodgloeiende pot buskruit'.

Kroatie en Slovenie hebben zaterdag een confederatieplan gelanceerd, een voorstel dat voorziet in de vorming van een losse bond van zes onafhankelijke republieken die volledige autonomie genieten en alleen op het gebied van hun gemeenschappelijke politieke en economische belangen samenwerken. Elke republiek zou een eigen leger, een eigen munteenheid en het recht op afscheiding hebben. De Sloveense president, Milan Kucar, zei zaterdag een confederatie te zien als de enige manier om een uiteenvallen van Joegoslavie te voorkomen. Als de confederatie voor de overige republieken niet aanvaardbaar is, zal Slovenie zich afscheiden of een confederatie met Kroatie vormen.

In het geschil over de territotiale verdediging van Slovenie is dit weekeinde geen schot gekomen. Vorige week nam Slovenie de verantwoordelijkheid voor zijn verdediging in eigen hand, een besluit waarop het Joegoslavische leger vrijdag reageerde door het hoofdkwartier van het nieuwe Sloveense leger in Ljubljana te bezetten.

De Sloveense minister van defensie, Janez Jansa, zei gisteren dat het Sloveense leger het Joegoslavische leger zal bevechten als het de soevereiniteit van de republiek verder beperkt. Het leger van Slovenie, zei hij, beschikt over 'tienduizenden goedbewapende mannen'. De Slovenen hebben inmiddels het hoofdkwartier van hun leger verplaatst en de Joegoslavische militairen houden nu 'een leeg gebouw' bezet, aldus Jansa.

Het probleem-Kosovo stond gisteren centraal tijdens overleg tussen de leiding van Servie en de federale regering van Joegoslavie, waarbij ook vertegenwoordigers van de Albanese meerderheid in Kosovo aanwezig waren. Het overleg mislukte: voor de tweede ronde van het gesprek, dat werd gehouden in Pristina, de hoofdstad van Kosovo, kwamen de Serviers niet meer opdagen, boos als ze waren over 'het gedrag van sommige leden' van de Albanese delegatie. De Serviers verhinderden met wapengeweld dat de Albanezen een persconferentie hielden over het overleg. De delegatie van de federale regering, onder leiding van vice-premier Zivko Pregl, haalde zich vorige week al de woede van de Serviers op de hals door zich te verstaan met een afvaardiging van Albanezen.

In Knin in Kroatie is zaterdag een Oostenrijkse televisieploeg acht uur lang vastgehouden door gewapende Serviers. De groep, die in Knin was wegens de geschillen tussen de Servische meerderheid in en rond die stad en de Kroatische autoriteiten, slaagde erin uiteindelijk zelf in te ontsnappen. (Reuter, UPI, AP)