Chinezen verlegen met medailleregen

PEKING, 8 okt. 'Wij Chinezen hebben zoveel gouden medailles 183 van de 310 gewonnen dat de competitie er minder intens en attractief door was', zei een Chinese student die als vrijwilliger voor de gisteren afgesloten Aziatische Spelen heeft gewerkt. 'Het leek wel alsof je een aantal gasten voor een diner uitnodigt en 200 jiaozi (vlees- en groenteknoedels ofwel Chinese ravioli) op tafel zet en er zelf 150 opeet. Wat voor een etentje is dat ?'

Het heeft veel Chinezen inderdaad verlegen gemaakt dat zij 341 medailles op een totaal van 976 hebben gewonnen: 183 stuks goud, 107 zilver en 51 brons. Bij de Spelen in Peking werden zes wereldrecords verbeterd, waarvan vijf door Chinezen. Het meest indrukwekkend was China's zwemteam dat 23 van de 31 gouden medailles in deze sporttak haalde. Een sportcommentator uit Hongkong schreef vorige week dat de zwemsters dikker waren dan bij vorige competities, daarmee suggererend dat zij steroiden hadden gebruikt, maar tot echte beschuldigingen en incidenten heeft dit niet geleid. De Chinese media hebben een paar keer gemeld dat het gastland het thuisvoordeel. Kritische Chinezen zeggen dat de organisatie een paar sporten heeft geschrapt, zoals karate, en dat dit in het nadeel van Japan en Korea is geweest.

Bij de vorige Aziatische Spelen in Seoel (1986) haalde China 94 gouden medailles, Zuid-Korea 93 en Japan 58. Zuid-Korea was nu weer tweede met 54 maal goud en Japan derde met 38. Noord-Korea was vierde (twaalf keer goud), Iran en Pakistan eindigden met elk vier en twaalf landen veroverden helemaal niets. China's ware kracht is natuurlijk dat het net als het vroegere sportwonder Oost-Duitsland een gepriviligieerde elite van socialistische staatsatleten heeft, die nu om politieke redenen was aangevuurd alles op alles te zetten. Dat als bijdrage aan China's campagne om het internationale isolement als gevolg van het bloedbad van 4 juni vorig jaar te doorbreken. In visuele termen was het doel van de Spelen het internationale imago van Peking als een stad van tanks en bloed uit te wissen en te vervangen door dat van sport, vriendschap, bloemen en de knuffelpanda Pan-Pan, die tot mascotte van de Spelen was gedoopt.

Burgemeester Chen Xitong, de voorzitter van het organisatiecomite, was ervan overtuigd dat dat doel is bereikt. Chen vanochtend op een persconferentie: 'De handvol schooiers die vorig jaar met listen en bedrog een contra-revolutionaire rebellie beraamde, heeft Peking in zekere zin in diskrediet gebracht, maar het succes van de Aziatische Spelen heeft de zwarte vlekken van ons gezicht gewassen en de luister ervan hersteld. (...) Als iemand een foeilelijk monster is helpt make-up niet, of het nou Aziatische of Olympische Spelen zijn. China en Peking zijn sinds de bevrijding (1949) op zich altijd mooi geweest'.

Chen baseerde het succes van de Spelen behalve op de competitie-resultaten op het systematisch naleven van het motto van de Spelen: 'Eenheid, vriendschap, vooruitgang'. Maar hoeveel vriendschap de Spelen gegenereerd hebben is de vraag. Talrijke atleten van andere Aziatische landen klaagden over de overmaat aan veiligheidsmaatregelen. 'Seoel was streng, maar hier is het een fobie, regelrechte paranoia' zei een Indonesische coach. Er was 30.000 man politie op de been en nog eens 200.000 studenten en andere burgers voerden piket-diensten uit in de straten rondom de sportfaciliteiten.

Grief Iran

Het team van Iran had een heel ander soort grief. Gisteravond stonden alle nationale teams voor de slotceremonie opgesteld achter een charmante Chinese juf in mini-rok met nog eens extra hoge zij-splitjes als draagster van het landbord. De Arabieren in hun kaftans en hoofdtooi stonden om de beurt om de juf te dringen voor een afscheidsfoto, maar de Iraniers in zwarte broek en grijs jasje eisten dat een Chinese man hun bord zou dragen. De Iraanse vrouwen, vier pistoolschutters die als wandelende pinguins in de openingsparade hadden meegelopen en werden uitgelachen, deden gisteravond helemaal niet mee.

Een noviteit waren de 'cheering-teams', van strikt socialistische signatuur. Zij werden niet zoals in kapitalistische landen gehuurd door sponsors, maar werden toegewezen en betaald door de Communistische Jeugdliga, fabrieken en regeringsorganisaties. Hun taak was om atleten aan te vuren en voor passie en vermaak te zorgen, maar buitenlandse officials meenden dat zij hier nog weinig van begrepen. De teams in het Chinees la-la dui lol-brigades, maakten volgens een Nederlandse volleybalster die door de Chinese Jeugdkrant werd geinterviewd alleen fantasie- en humorloze herrie. Een keer kwam het tot een uitwas van nationaal chauvinisme toen een team bij de nederlaag van een Japans tegen een Chinees volleybalteam een anti-Japans oorlogslied begon te zingen.

Succes

Ondanks de bedenkingen tegen bepaalde aspecten moet men in alle redelijkheid de Spelen als geheel toch geslaagd noemen. Volgens intellectuelen is er door de successen een nieuwe golf van patriottisme ontstaan die het ressentiment tegen de regering heeft verminderd. Komische expressies van dit patriottisme zijn dat vele ouders hun tijdens de Spelen geboren babies de naam Ya Yun, de Chinese afkorting voor Aziatische Spelen hebben gegeven. Een intern document maakte deze praktijk belachelijk en merkte op: 'We hadden onze babies op 4 juni vorig jaar bao-luan (chaos) moeten noemen.

De slotscene van het massa-gala gisteravond in het Werkers-Stadion was het strelen door een levende panda van de duiven PoPPo en CuCCu die de mascottes van de volgende Aziatische Spelen in Hiroshima in 1994 zullen zijn. China hoopt in 2000 gastland van de Olympische Spelen te zijn.