Niet fraai, wel handig

Dat het Britse pond ooit een keer in het Europese Monetaire Stelsel zou moeten worden opgenomen stond al jaren als een paal boven water. Het moment waarop het pond binnentreedt is echter niet op monetaire maar op politieke overwegingen gekozen.

Dat het nu gebeurt terwijl de Britse rente niet verder omhoog kan zonder een revolutie te veroorzaken onder Thatchers ferventste aanhangers, de middenklasse die de hypotheek op een eigen huis moet betalen, betekent dat de Britse premier eigenlijk de hulp van de Bundesbank en de andere centrale banken van Europa inroept om orde op eigen zaken te stellen.

Vanaf maandag moeten alle EG lidstaten immers helpen de koers van het pond op peil te houden, een taak die tot dusverre uitsluitend op de bij gebrek aan deviezenreserves schriele schouders van de eens zo trotse Bank of England rustte.

Het lijkt erop dat Thatcher heeft gedacht: als de Bundesbank de Oostduitsers kan helpen, laat ik dan ook een graantje meepikken.

Monetair is dat niet fraai, maar wisselkoersen zijn behalve een economisch ook een politiek wapen. Het monetaire beleid stelt immers de grenzen vast waarbinnen de politiek kan opereren. Tenminste in landen die internationaal vertrouwen in de eigen munt willen en kunnen vasthouden. Dat kunnen landen waar arbeid en kapitaal het in hoofdljnen met elkaar kunnen vinden. In het gepolariseerde Engeland was het anders. In de strijd met de vakbonden in het begin van haar ambtsperiode had Thatcher alle wapens nodig, ook de wisselkoers. Een dalend pond gaf het bedrijfsleven de ruimte om met extra exporten het geld te verdienen dat de looneisen afroomden. Een stijgend pond liet voor de bonden weinig te eisen over.

Nu die strijd is gestreden en het Verenigd Koninkrijk op het randje van de recessie balanceert, is Thatcher bereid haar monetaire wapens in te leveren. Zij hoopt dat de impliciete garantie van de andere EG-lidstaten ervoor zorgt dat de internationale kapitaalstromen ondanks de dreigende recessie Groot-Brittannie niet mijden en dat de internationale beleggers de ponden in de portefeuille houden.

Zuiver monetair gezien had het anders gemoeten en had Thatcher eerst de binnenlandse inflatie moeten intomen. Daar wezen zowel de Bundesbank als de president van de Nederlandsche Bank onlangs nog op. Maar politieke nood breekt monetaire wet. De andere EG-lidstaten die zolang hebben geroepen dat Groot-Brittannie toe moest treden tot het EMS kunnen geen uitstel eisen.

Zoals de Duitse eenwording via de daardoor verhoogde Duitse rente heel de EG geld kost, moet ook de Britse bereidheid mee te werken aan een verdere Europese eenwording door de rest worden betaald. Het is niet fraai, maar eindelijk een feit.

Wat ook niet fraai is, is dat Amsterdam Financieel Centrum net gistermiddag telefonisch onbereikbaar was. 'Dankzij de moderne telecommunicatiemiddelen is tegenwoordig alle belangrijke informatie tegelijkertijd bij alle partijen bekend, of het nu de beurs in Londen, New York, Tokio of Amsterdam is, ' schreef de Postbank onlangs aan haar klanten. De Postbank had ook nog een aardig woord voor haar voormalige moeder de PTT, voor haar hulp bij het maken van Amsterdam tot een Internationaal Financieel Centrum: 'PTT Telecommunicatie heeft een belangrijke bijdrage geleverd door de telecommunicatie-voorzieningen in Amsterdam te verbeteren.' Amsterdam huilt nu als het dit nog eens leest.