DE W

Zoals we weten verschillen de taboes nogal in de wereld. Waar we op verschillende Polynesische eilanden niet over groente mogen praten, is hier de conversatie over wat men in het Engels the bodily functions noemt redelijk taboe. In een ziekenhuis hebben ze het dan ook over stoelgang of 'bent u al gestreept vandaag' waarmee het streepje wordt bedoeld als iemand eh, nou ja, ik zal maar zeggen, hoe heet het, zich ontlast heeft. Een plas doen is al veel en veel minder erg, maar ook geen onderwerp voor gesprek, en het feit dat beide onderwerpen ook taalkundig niet veel opschieten - een taal verandert door veelvuldig gebruik - blijven de aanduidingen vaag en eufemistisch. En altijd hetzelfde.

Dit levert weer de mogelijkheid voor een bepaalde groep Nederlanders zich te onderscheiden van anderen door nooit het woord toilet te gebruiken, maar altijd WC of nog liever plee, terwijl anderen in deze woorden geen enkel verschil zien, of het moest zijn dat plee wel erg plat klinkt, en WC onnetter is dan toilet. Daarnaast hebben we nog de tussenvormen als het keurige Double U, en het wat boerse 'het huisje', en verder de wat in onbruik geraakte aanduidingen als nummer 100, het kleinste kamertje, het closet, het privaat, de gelegenheid, het gemak, een zekere plaats, het secreet, naar achteren, het kabinet, het bureau, de bestekamer, het geheim gemak en de retirade, die meer in openbare gelegenheden voorkomt, ook wel de Toiletten genoemd. Plus het platte schijthuis.

Daar is niets bijgekomen.

Toch zijn wij niet zo bevreesd voor dit soort woorden als de Angelsaksen. Het zijn vooral de Amerikanen die het woord bathroom bij voorkeur slechts fluisterend uitspreken, zodat je naar de betekenis moet raden. ' Where is the mmmroom... ' vragen zij zacht en dan willen ze niet stilletjes in bad.

Het is merkwaardig, die angst in een taal waarin de woorden shit en crap (vergelijk ook het Franse crapule) wel voorkomen (Arthur Miller: ' I am not interested in stories about the past or any crap of that kind'), zij het niet in die mate als in het Nederlands waar het woord shit op een manier wordt gebruikt die aangeeft dat het gros van de gebruikers geen idee heeft hoe grof dit in het Engels klinkt. Zij menen dat het de kracht heeft van verdikkeme - maar niets is minder waar.

In het joodse geloof, waar men zeer precies is met rein en onrein, mag men op de WC niet aan de Torah denken, ' maar je mag er wel andere, wereldse boeken lezen, ' zegt Frans Kafka in zijn dagboek. ' Een zeer gelovige man in Praag, een zekere K., kende veel wereldse wetenschappelijke werken - hij had ze alle op de WC bestudeerd.'

Dorothy Parker, altijd goed voor een bon mot, stond een keer op in de kring van the Round Table in the Alconquin te New York en vroeg of ze er even langs mocht: ze moest even naar de bathroom. Bij de deur keerde ze zich om en zei: ' ja, ik moest eigenlijk gaan telefoneren, but I was to embarrassed to say so.'

In Engeland wordt ook de bathroom gebruikt en het ' would you like to wash your hands?' i.p.v. ' would you like to use the lavatory?' Het laatste woord is het meest aan te raden in dat land, hoewel in betere kringen de voorkeur wordt gegeven aan the loo, of, als men op een dure Public School gezeten heeft the bog (alleen voor mannen). Met de andere versie bog-house, een platte uitdrukking, te vergelijken met plee. Ook gebruikt worden: wash room, wash-up, lav, restroom, powder room, women's or ladies' room, little girls room, men's room, boys or little boys' room, water closet, W. C., het burgerlijke the necessary, convenience en toilet. In dialect nog: jakes en op boten the head of the potty. Platter zijn: latrine, privy, outhouse, backhouse en stool, en het Amerikaanse crapper en shithouse. Aparte mensen spreken over cloaca.

Ook daar dus weinig verandering van woordgebruik, behalve dan dat de

e termen wegslijten, en dat nieuwe woorden niet ontstaan op dit gebied.

Die ontkenning werd ook op seksueel gebied doorgevoerd: koningin Victoria wist niet van het bestaan van homoseksuelen af, eenvoudig weg omdat niemand het haar ooit had durven vertellen.

Een goed uitziende dame die ik ken reisde eens met een bus Japanse toeristen van Amsterdam naar Rotterdam. Ze zat achterin naast een aardige Japanse jongeman die slechts enkele woorden Engels machtig was, maar hij was wel gewapend met een Engels/Japans woordenboek. Na het eerste Hello! viel er een stilte, terwijl hij naarstig in zijn dictionaire zocht. Ter hoogte van Leiden keerde hij zich opgewekt naar haar toe en zei blij: 'I have diarrhoea!' Kennelijk is een dergelijke opening in Japan te vergelijken met het Nederlandse 'lekker weer vandaag!', waarbij men zich kan afvragen of een Japanner met iets dergelijks de Nederlander meer schokt dan de Amerikaan of de Engelsman. Of de Fransman. Het is moeilijk te zeggen, want daar spreken wij ongaarne over.