Dansvriend en hofcomponist van Lodewijk XIV

Vier componistenportretten zendt de NOS-tv de komende weken uit: Lully, Gluck, Haydn en Mozart. Maar welbeschouwd is vanavond niet Jean-Baptiste Lully de hoofdpersoon, maar veel meer zijn vriend en opdrachtgever Lodewijk de Veertiende. De Zonnekoning was zijn muze en meacenas, wiens verdienste het niet alleen was dat hij de componist Lully in staat stelde te componeren, maar dat ook zo organiseerde dat daarmee de basis werd gelegd voor de typisch Franse muziekcultuur en het geheel eigen genre Franse opera, waarvan ballet een integraal onderdeel is.

Giovanni Battista Lulli, in 1632 geboren in Florence, werd op veertien-jarige leeftijd aangesteld als garcon on de chambre bij prinses van Montpensier, werd violist en kreeg op 21-jarige leeftijd een aanstelling als hofcomponist van de zes jaar jongere Lodewijk XIV, een liefhebber van muziek en dans, die zelf ook optrad als danser, onder andere als Apollo. Het kost geen moeite een groot deel van het leven van de koning te beschrijven als de reincarnatie van die Griekse god van de cultuur, grotendeels in samenwerking met zijn dansvriend Lully.

Toen Lodewijk XIV zei: 'l'Etat, c'est moi' bedoelde hij niet alleen de Franse staat in politiek opzicht maar ook de door hemzelf daaraan onlosmakelijk gekoppelde klassieke cultuur. Hij regeerde Frankrijk met oorlogen en met de spektakels van Lully, de Maitre de la Musique de la Famille Royale, die op basis van de Italiaanse stijl kwam tot een ingehoudener Franse variant.

Lully, ook dirigent van het hoforkest 'Les vingt-quatre violons', schreef divertissementen, balletten en vele opera's, waarvan we in dit programma fraaie delen zien uit Armide, richtte de Academie Royale de Musique op en werd als een van de weinigen in de historie schatrijk van zijn bewind over de Franse Opera na zijn overlijden in 1687 bedroeg de nalatenschap naar hedendaagse waarde gemeten 35 miljoen gulden. De Lalande en later Couperin namen zijn plaats aan het hof in en voorzagen tot 1715 hun alsmaar beschouwelijker koning van steeds indringender muziek.

De hofcomponisten: zaterdag, Ned. 3 22.55 - 23.44 uur.