Corruptie en mafia ook in 'morele hoofdstad' Italie; Ookblazoen Milaan bevlekt

ROME, 6 okt. Milaan heeft jarenlang zorgvuldig het imago gecultiveerd anders te zijn: geen corruptie, geen mafia. Hier werd door eerlijke en hardwerkende mensen het geld verdiend dat in Rome werd verspild en Milaan was daarom de morele hoofdstad. De stad was Italie's anker in Europa, dat voorkwam dat het land afgleed naar Afrika.

Deze reputatie heeft enorme schandalen als de ineenstorting van de Banco Ambrosiano, in 1982, overleefd. Er waren wel berichten over een groeiende rol van de mafia op de beurs, en Giovanni Falcone, de meest prominente mafiabestrijder, waarschuwt wel keer op keer dat je de mafia niet alleen in Zuid-Italie moet zoeken, maar tussen Milaan en steden als Napels en Palermo, waar iedere maand wel een schandaal is, lag voor de zelfverzekerde Milanezen een wereld van verschil.

De Domstad is de afgelopen weken echter opgeschrikt door steeds nieuwe onthullingen in een affaire met alle ingredienten uit het vermaledijde zuiden: mafia, smeergeld, politici met een luchtje. Ook gij, Milaan, schrijven de kranten nu. 'Italie is in zijn geheel geinfecteerd door de corruptie, en ook de andere hoofdstad, de morele, Milaan, blijkt corrupt tot op het bot, ' schreef La Repubblica in een bitter commentaar.

De aanleiding voor dergelijke sombere bespiegelingen zijn uitspraken van de 31-jarige aannemer Antonino Carollo, Siciliaan, zoon van een mafia-peetvader, neef van een peetvader. Hij was nog zonder strafblad, maar de carabinieri hebben hem op 17 mei gearresteerd, met negen andere mensen. Hij wordt verdacht van pogingen geld dat de mafia heeft verdiend met drugshandel, wit te wassen met een bouwproject in Milaan.

Tegenaanval

Indertijd veroorzaakte deze arrestatie nauwelijks beroering. Maar eind vorige maand werd bekend dat een aantal ambtenaren werden verdacht van betrokkenheid bij deze affaire, en toen vielen ook de namen van een socialistische wethouder en de socialistische burgemeester van Milaan. In een afgeluisterd gesprek met een vriend zei Carollo in februari dat hij wethouder Attilio Schemmari van stadsplanning 200 miljoen lire (ruim 300.000 gulden) had gegeven, persoonlijk, om ervoor te zorgen dat zijn bouwplannen werden goedgekeurd. Ook beweerde hij dat er dagelijks contact was met burgemeester Pillitteri, waarbij onduidelijk bleef of dit via een tussenpersoon zou zijn geweest.

Bewijzen voor het smeergeld heeft de politie nog niet gevonden. Wethouder Schemmari is in de tegenaanval gegaan en heeft verteld dat hij regelmatig is gebeld door een gemeenteraadslid voor de Groenen, Fabio Treves, die steeds wilde weten waarom de bouwplannen van Carollo nog niet waren goedgekeurd.

Een ander troebel punt betreft de verkoop van het stuk grond in de wijk Ronchetto, waar het project van huizen en winkels gerealiseerd had moeten worden. Carollo had dit gekocht van eigenaars die lid waren van de kleine sociaal-democratische partij, en hierbij zou een voormalige wethouder van deze partij, Angelo Cuchi, een rol hebben gespeeld. Cuchi kan zich niet meer verdedigen, want hij is een paar maanden geleden overleden.

Onrustbarend

Duidelijk is in ieder geval dat het verhaal van de 'Dom-connection' meer spelers kent dan een mafioso die toevallig in Milaan werkt. Er wordt nu ook met de beschuldigende vinger gewezen naar twee naaste medewerkers van Schemmari, van wie er een eerder is veroordeeld wegens fraude met bouwvergunningen. La Stampa schreef donderdag dat de affaire twee onrustbarende kanten heeft. De eerste is dat het feit dat er smeergeld is betaald, nauwelijks beroering wekt. Steekpenningen zijn geen schandaal meer. Als om dat te illustreren betoogde de Corriere della Sera deze week in een berustend commentaar dat dit nu eenmaal gebeurt, 'in dit land zoals in andere landen ... het is ernstig maar de ervaring leert dat de partijen zo zichzelf financieren.'

Het ergste is volgens deze kranten dat dit keer de mafia betrokken is bij het schandaal en dat er sterke aanwijzingen zijn dat mafiosi hulp hebben gekregen op het gemeentehuis. 'Milaan is geen Palermo en geen Napels, maar deze afschuwelijke affaire laat zien dat het in ongunstige zin aan het veranderen is, ' aldus de Corriere. De meest recente aanwijzing daarvoor: de gemeenteraad van Milaan besloot maandag dat het niet nodig was een speciale onderzoekscommissie in te stellen. Zover is Milaan nu ook weer niet van Palermo, Napels en Rome.