Oor

Er moet toch ooit, na eindeloos onderhandelen neem ik aan, een akkoord bereikt zijn tussen wegenbouwers en de autoindustrie. Hoe is het anders te verklaren dat de gemiddelde bergweg op zo'n manier is aangelegd dat de gemiddelde auto er met redelijk gemak tegenop rijdt. Stijgingspercentage van de weg en vermogen van de auto zijn op elkaar afgestemd. Een dergelijk verbond moet ook ooit gesloten zijn tussen oor en stem. De gemiddelde stem produceert een spreekvolume dat voor het gemiddelde oor acceptabel is. Wie is die geluidstechnicus geweest die oor en stem zo perfect op elkaar heeft afgesteld? En hoe lang functioneert dat al zo goed en zal dat altijd zo blijven? Het is voor te stellen dat men permanent in een frequentie onder of boven de gehoorgrens spreekt en het oor uitsluitend het suizen der stilte waarneemt. Ook het tegenovergestelde is mogelijk. In Groningen bijvoorbeeld spreekt men zo hard, schel en nasaal omdat daar voortdurend tegen de bulderende wind in contact gelegd moet worden. Terwijl in Limburg, waar in de lieflijke plooien van het land de bierdamp permanent laag hangt, de stem de curves van het landschap volgt en zwoel voortglijdt op de zachte g. Zo veroorzaakt waarschijnlijk elke streek zijn aan die plaats aangepast stemvolume en specifiek stemgedrag.

En het oor registreert dat allemaal. Het is heel irritant als iemand te zacht praat of voor de omstandigheden niet voldoende zijn stem verheft. Kennelijk is de afstelling van het oor definitief. Zoals een klosje onder het gaspedaal van een huurauto. Harder rijden dan 100 kilometer zit er niet in. Hoe zacht kan in het theater worden gesproken zonder dat het volledig onverstaanbaar wordt. Tot welke grens is het luisteren en waar begint het afluisteren. Afluisteren is een zeer emotionele activiteit, waarbij de bonkende hartslag vaak luider is dan het af te luisteren gesprek. Misschien is afluisteren een betere houding voor het theaterpubliek dan toeschouwer zijn. Met gespitste oren een toneelvoorstelling waarnemen. Alsof men van buiten door het raam heen mensen bespiedt. Door het raam wordt het geluid van de gesprekken zo getemperd dat ze slechts met de grootste moeite te volgen zijn.

Vanzelfsprekend kan een dergelijk experiment alleen plaatsvinden in een zeer intiem theater. Op het grote toneel is men verplicht zo luid te spreken alsof men op het Groningse platteland verkeert.