Labourleider Kinnock lijdt op partijcongres nieuwenederlaag

LONDEN, 5 okt. Het congres van de Britse socialisten heeft de partijleiding een tweede significante nederlaag bezorgd. Het toonde zich met krappe meerderheid bereid om te bezien of het kiesstelsel hervormd moet worden naar het model van evenredige vertegenwoordiging.

De Labourleiding is daar vooral in dit stadium tegen omdat ze vreest dat de partij de verdenking van opportunisme op zich laadt. De Conservatieven zullen de zwenking bij Labour gebruiken om te suggereren dat Labour weet dat het nooit de verkiezingen kan winnen op basis van het huidige eerste-over-de-streep-stelsel. De door het congres aangenomen resolutie over vergaande bezuinigingen op defensie zal evenzeer dankbaar worden aangegrepen, wanneer de in moeilijkheden verkerende Conservatieve partij volgende week in Bournemouth de stand van zaken met het oog op de komende verkiezingen opneemt.

Labourleider Neil Kinnock zei gisteren dat een debat over hervorming van het kiesrecht alleen gerechtvaardigd kan worden door serieuze grondwettelijke overwegingen, 'niet omdat je een bepaalde regering van zijn plaats wilt verdrijven'.

Het congres gooide de kop in de wind na speculaties in de pers dat de Labourleiding bereid zou zijn een koehandel te doen met de centrumpartij SLD: steun voor het Labourbeleid in ruil voor de toezegging dat evenredige vertegenwoordiging op den duur zou worden ingevoerd. Labours vice-partijleider Roy Hattersley probeerde die indruk nog weg te nemen in een gepassioneerde toespraak tot het congres: 'Geen pacten. Geen allianties. Geen handeltjes voor de verkiezingen. Geen handeltjes na de verkiezingen. (...) Pacten zijn een cynisch plan om het verkiezingsprogramma overboord te gooien zodra de verkiezingen achter de rug zijn. Zij zijn het in de steek laten van je overtuiging en de dood van datgene waarin je gelooft.'

Maar andere sprekers betoogden dat Labour zich ongeloofwaardig maakte door zich wel sterk te maken voor rechtstreeks verkiezingen voor het Hogerhuis (waarvan de leden nu nog worden benoemd of op hun erfelijke of geestelijke titel binnenkomen), maar niet voor het Lagerhuis. Door het bestaande kiesstelsel, betoogden zij, hebben de Conservatieven nu 60 procent van de zetels op basis van 42 procent van de stemmen.

Hattersley kondigde aan dat in het eerste jaar van een Labourregering een decentralisatie van macht naar de regio's zal plaats hebben, die voor Schotland betekent dat het een eigen parlement krijgt.