Emotioneel debat in Huis van Afgevaardigden

WASHINGTON, 5 okt. De verwerping van de begrotingsvoorstellen van president Bush en de Congresleiders is in de afgelopen nacht voorafgegaan door een soms emotioneel debat in het Huis van Afgevaardigden.

Veel Afgevaardigden hadden bezwaar tegen het feit dat de leiders van het Congres in conclaaf met John Sununu, chef-staf van het Witte Huis, en begrotingsdirecteur Richard Darman een compromisvoorstel hadden uitgedacht.

Dergelijk besloten overleg tussen leiders past volgens hen eerder bij het Europese parlementaire systeem. In het Congres moeten compromissen meer in het openbaar tot stand komen. 'De ontwerpers van de Constitutie zouden zich hebben verbaasd als ze zagen dat een groep mensen achter gesloten deuren een begrotingsvoorstel uitdenken dat het Congres dan in zijn geheel moet aanvaarden of verwerpen', zei de Democratische Afgevaardigde Henry Waxman.

Het Witte Huis heeft vier maanden in het geheim met de Congresleiders onderhandeld over het begrotingspakket, maar de Afgevaardigden, die in november herkozen moeten worden, stonden onder grote druk van kiezers en pressiegroepen om het te verwerpen.

Volgens rapporten van Congresstafleden zouden de laagste inkomens relatief het sterkste dalen, terwijl de hoogste inkomens relatief onaangetast blijven. Het verworpen begrotingspakket voorziet onder andere in accijnzen op benzine, drank, tabak, extra belastingen op luxe-goederen en bezuinigingen (op defensie en op vergoedingen voor medische zorg voor gepensioneerden en gehandicapten).

Bush had een campagnetournee door New England afgezegd om de Congresleden te bewerken en onder druk te zetten. Aan een partijgenoot die tegen zou stemmen werden op het laatste moment kaartjes voor de presidentiele loge in het muziektheater ontnomen.

Dinsdagavond had Bush in een televisietoespraak de kiezers aangespoord aan Congresleden hun bijval voor het compromisvoorstel te laten blijken. Ook de Democratische leider senator Mitchell deed daarna een goed woordje. Dat werkte averechts. Steeds meer Congresleden besloten tegen te stemmen. De rechtervleugel van de Republikeinse partij en links-liberale Democraten hadden Bush al eerder verlaten.

Om aan de bezwaren tegemoet te komen had de Democratische voorzitter van het Huis, Tom Foley, met president Bush afgesproken dat Congresleden tijdens de behandeling van de verschillende delen van het plan nog het een en ander aan het pakket konden veranderen. 'Veel beleidspunten die waren uitgestippeld in de begrotingstop waren voor illustratieve doeleinden', zei Foley. 'Er is altijd aangenomen dat er een mogelijkheid zou zijn om naar alternatief beleid te kijken dat de zelfde besparingen zou opleveren.'

Hoe verschillend de prioriteiten van de Afgevaardigden lagen bleek uit het debat. Lobbyisten voor allerhande pressiegroepen die verkiezingscampagnes financieren circuleerden tot laat in de nacht in het Capitool. Vertegenwoordigers van landbouwstaten vonden dat de boeren onevenredig waren getroffen. Lloyd Bentsen, de invloedrijke Democratische senator van Texas, had voorgesteld de accijns op huisbrandolie niet te schrappen. Gisteren hadden Afgevaardigden uit het 's winters koude New England er op aangedrongen om die accijns toch niet te laten doorgaan, zodat er alleen een heffing op autobrandstof komt.

Sommigen fulmineerden tegen de senator van Texas. Texas heeft in het algemeen niet zo'n goede naam in het Congres sinds juist daar veel failliet gegane spaarbanken door de overheid moeten worden uitgekocht. Het spaarbankschandaal, waarbij veel spaarbankdirecteuren de overheid oplichtten, kan volgens schattingen een half biljoen dollar kosten. Sommige Congresleden klaagden daarover.

Afgevaardigden uit landelijke deelstaten vonden de accijns op autobrandstoffen een discriminatie van plattelandsgebieden waar de mensen meer van de auto afhankelijk zijn.

Vooral de kortingen op medische vergoedingen voor gepensioneerden (60 miljard dollar) kregen veel kritiek. Amerikaanse gepensioneerden hebben een machtige lobby.

Ook de volgens sommigen te geringe bezuinigingen op Defensie moesten het ontgelden. Afgevaardigden vielen ook over belastingprikkels voor bedrijven die bepaalde belastingconstructies waar president Reagan in 1986 een eind aan had gemaakt weer mogelijk maken. De Nederlandseluchtvaartmaatschappij KLM verwacht gewoon op Amerika te kunnen blijven vliegen. Automatische bezuinigingen volgens de Gramm-Rudman-wet zullen volgens de KLM de veiligheid van het luchtverkeer niet in gevaar brengen. Dat was ook niet het geval toen president Reagan in de beginjaren tachtig honderden stakende luchtverkeersleiders ontsloeg.