Boeren kwaad; VS positief; EG: subsidies landbouw 30 procentomlaag

AMSTERDAM, 5 okt. De Europese Commissie heeft gisteren in Brussel een gedetailleerd voorstel aangenomen ter vermindering van de landbouwsubsidies en voorzichtig laten doorschemeren dat ze bereid is tot vermindering van de exportsubsidies voor landbouwprodukten.

De Commissie wil de landbouwsubsidies in 1996 hebben verminderd met dertig procent ten opzichte van het niveau van 1986. In de praktijk betekent dit dat de subsidies in de komende vijf jaar met ongeveer vijftien procent omlaag moeten. De resterende vermindering is in de afgelopen jaren al verwezenlijkt.

Het Landbouwschap in Den Haag noemde de voorstellen 'heel slecht' en vreest dat het aantal bedrijssluitingen in sommige sectoren verder zal toenemen als het voorstel wordt aangenomen. Vorig jaar steeg het aantal bedrijfssluitingen al met 1,5 procent tot drie procent van het totaal. Het voorstel treft vooral Nederlandse boeren in de gesubsidieerde sectoren, zoals graan, zuivel en rundvlees.

Een woordvoerder van het landbouwschap durfde nog niet te zeggen of de voorstellen aanleiding zullen zijn voor acties.

Het ministerie van landbouw kon vanochtend nog niet zeggen wat de voorstellen concreet betekenen voor de Nederlandse boeren. Volgens de Franse boeren betekent het voorstel faillissement voor tachtig procent van de boeren in de EG.

Het Commissie-voorstel dient als EG-standpunt in de mondiale onderhandelingen over reductie van landbouwsubsidies, die een cruciaal onderdeel vormen van een omvangrijke onderhandelingsronde in het kader van de GATT, het algemene verdrag inzake tarieven en handel, gericht op vermindering van de handelsbelemmeringen. Deze zogenaamde Uruguay-ronde moet in december worden afgerond.

In die onderhandelingen staat de EG lijnrecht tegenover de Verenigde Staten, die eigenlijk een volledige afbouw van landbouwsteun nastreven maar genoegen zouden nemen met een reductie van 70 procent. Een woordvoerder van de Amerikaanse minister van landbouw, Clayton Yeutter, reageerde gisteren voorzichtig optimistisch op het EG-voorstel. Zij noemde het voorstel een 'kleine vooruitgang' maar wees tevens op het gat dat er nog gaapt tussen de onderhandelingspartners.

De Verenigde Staten eisen een bijna volledige afbraak van exportsubsidies, die de prijzen voor Europese landbouwprodukten op de wereldmarkt kunstmatig drukken. Tot nu toe was een vermindering van exportsubsidies voor de EG niet bespreekbaar. Volgens de EG zal een reductie van directe subsidies automatisch leiden tot een vermindering van de exportsubsidies. Uit de voorstellen van gisteren zou men kunnen afleiden dat men dit standpunt tijdens de finale van het handelsoverleg in december zal laten varen.

Het huidige voorstel, dat nog moet worden goedgekeurd door de EG ministers van landbouw en buitenlandse handel, is het resultaat van wekenlang touwtrekken tussen landbouwcommissaris Ray MacSharry en commissaris voor buitenlandse handel Frans Andriessen. MacSharry wil zo min mogelijk concessies doen aan de Verenigde Staten en de boeren zoveel mogelijk ontzien, Andriessen wil de VS tegemoet komen om de algemene onderhandelingsronde te redden.