Americanitis II

DE REBELLIE in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, dat vannacht een na maanden van moeizaam onderhandelen bereikt begrotingscompromis heeft afgestemd, toont de trekken van het rauwe populisme in het democratische gezicht van de Verenigde Staten. De Afgevaardigden trotseerden de president en hun eigen politieke leiders, ze sloegen de waarschuwingen over de ernst van het begrotingsprobleem in de wind. Ze negeerden de belofte dat een begrotingsakkoord zal worden beloond met renteverlaging en daarmee een recessie kan helpen voorkomen. Het risico van grote onrust op de financiele markten, ontslagen van overheidsambtenaren en ontregeling van het luchtverkeer werden ondergeschikt gemaakt aan de primaire taak van een Afgevaardigde: de vertolking van de gevoelens van zijn achterban en de zorg voor zijn eigen herkiezing.

Over een maand moet het voltallige Huis van Afgevaardigden zich tot in de verste uithoeken van het land verantwoorden voor zijn stemgedrag in Washington. En een grote meerderheid van Afgevaardigden wil niet voor zijn kiezers verschijnen met de mededeling dat de benzineprijs zegge en schrijve vijf (Nederlandse) centen per liter omhoog gaat, dat de bejaarden uit de middenklasse een grotere eigen bijdrage moeten leveren voor hun gezondheidszorg, dat de accijns op een pakje sigaretten hoger wordt en dat de weeldebelasting op motorjachten en luxe (dat wil zeggen: buitenlandse) auto's wordt verhoogd.

CONSERVATIEVE Republikeinen en progressieve Democraten vonden elkaar in een gelegenheidscoalitie ter verwerping van onderdelen van het begrotingscompromis. Op uiteenlopende gronden kwamen ze op voor vermogend Amerika en voor de middenklasse, de hoeksteen van de Amerikaanse samenleving. En daarmee brachten ze het resultaat van vier maanden onderhandelen en daarmee een vermindering van het explosief stijgende Amerikaanse begrotingstekort met 500 miljard dollar in de komende vijf jaar de doodsteek toe. President Bush, die zijn persoonlijke prestige aan het akkoord had verbonden door eergisteren het Amerikaanse volk op te roepen Congresleden te bewegen om het compromis te steunen, leed een pijnlijke nederlaag. De leiders van de Democraten en Republikeinen in het Huis verloren hun greep op de individuele Afgevaardigden.

Een compromis bestaat uit geven en nemen. Het resultaat is nooit ideaal, maar als aan een onderdeeltje wordt gemorreld, valt het hele pakket uiteen. Lobbyisten slaagden er in om het begrotingscompromis aldus te demonteren. Ze kwamen met succes op voor de deelbelangen die ze, tegen betaling, vertegenwoordigen. Niet alleen de olie-, de tabaks- en de drankindustrie toonden hun invloed. De opkomende macht van het grijze front manifesteerde zich evenzeer, de lobby van bejaarden die hun voordelige gezondheidszorg bedreigd zagen.

HET HUIS VAN Afgevaardigden is de windvaan van het Amerikaanse volksgevoel. De afwijzing van deze eerste serieuze poging om het begrotingstekort terug te dringen illustreert dat er in de VS wel een meerderheid is te vinden om geld uit te geven, maar slechts een minderheid om voor de gewenste uitgaven te betalen. Daarmee woekert Americanitis, de ziekte van slopende en uiteindelijk fatale overbesteding, in Washington lustig verder.