Verklaring in Berlijnse Rijksdag; Kohl: snel werken aaninterne vrede

BONN, 4 okt. Na de staatkundige eenwording van Duitsland moet nu direct en versneld aan 'interne vrede en verzoening' en aan het economische, sociale en culturele samengroeien van de vroegere DDR en de Bondsrepubliek worden gewerkt. Dat heeft bondskanselier Helmut Kohl vanmorgen gezegd in zijn regeringsverklaring voor de Bondsdag in de Rijksdag in Berlijn.

Daarvoor zijn volgens Kohl grote offers nodig, 'want de erfenis van veertig jaar communistische heerschappij in de DDR is rampzalig'. Het zal in Duitsland nu meer dan ooit op openheid en wederzijdse tolerantie aankomen. 'Het zaad van wantrouwen haat en bedrog dat de SED en haar staatsveiligheidsdienst hebben gezaaid mag niet achteraf nog opkomen', zei de bnondskanselier.

Aan Kohls regeringsverklaring was de beediging van vijf vroegere DDR-politici als nieuwe ministers zonder portefeuille voorafgegaan: oud-voorzitter van de Volkskammer mevrouw Bergmann-Pohl, oud-premier De Maiziere, zijn vroegere staatssecretaris Gunther Krause (allen CDU), de FDP'er Ortleb en de DSU'er Walther. In de Rijksdag vergaderden 144 nieuwe Oostduitse Bondsdagleden (totaal nu 663) voor het eerst mee.

Het nieuwe Duitsland moet zich verantwoordelijk weten voor alle delen van de Duitse geschiedenis en de 'grote misdaden die door Duitse hand zijn begaan nooit vergeten'. Kohl sprak van een blijvende Duitse verplichting jegens de slachtoffers, in het bijzonder de miljoenen joodse slachtoffers. Hij herhaalde dat van Duitsland in Europa en de wereld vrede moet uitgaan en beloofde dat het zijn toegenomen politieke gewicht daarvoor zal gebruiken.

Duitslands binding aan de 'Westelijke democratieen' in NAVO, Westeuropese Unie en Europese Gemeenschap mag onder geen voorwaarde worden geschaad. In de EG moeten Frankrijk en Duitsland 'de motor' zijn in het politieke en monetaire integratieproces.

Kohl noemde de tijd rijp 'voor een duurzame verzoening tussen het Duitse en Poolse volk'. Duitsland wil Oosteuropese landen als Tsjechoslowakije, Polen en Hongarije economisch bijstaan en zal zich ook inspannen voor hun zo spoedig mogelijke associatie met de EG, zei hij.

Kohl bedankte de Amerikanen, 'voorop president George Bush', de Britten en Fransen voor de steun die zij aan de Duitse eenwording hebben gegeven. Dank sprak hij ook uit aan Sovjet-president Michail Gorbatsjov, zonder wiens hervormingspolitiek de gebeurtenissen in Oost-Europa het afgelopen jaar niet mogelijk zouden zijn geweest. Kohl kondigde aan dat Gorbatsjov binnenkort naar Duitsland komt voor de ondertekening van het in september overeengekomen brede Duits-Russische vriendschaps- en samenwerkingsverdrag.

De kanselier bracht in herinnering dat 'zelfs leidende SED'ers' eind vorig jaar in vertrouwelijke notities de vrees kenbaar maakten dat de DDR misschien op korte termijn niet meer aan haar buitenlandse verplichtingen zou kunnen voldoen.

vvp, 5 Vervolg

De Duitse bondskanselier gaf een brede schets van alle stappen die nu voor de verbetering van de Oostduitse infrastructuur nodig zijn op het gebied van milieu, wegen- en woningbouw, communicatie en de ontwikkeling van handel en industrie. Maar, waarschuwde hij, daarbij moet een sterke Duitse economie als basis bewaard blijven.

Duidelijk mikkend op de SPD en haar kanselierskandidaat Lafontaine kritiseerde Kohl politici die weinig over de nu verworven vrijheid van de Oostduitsers spreken, maar alleen met angstaanjagende kostenbecijferingen over de eenheid door het land trekken'. Zij zouden ook moeten denken aan de kosten die worden bespaard, aan de opbrengsten ervan. Bovendien, aldus Kohl, is het 'onredelijk om te doen alsof de bevolking van de vroegere DDR niets uit eigen kracht zou kunnen doen'.

Oud-kanselier Willy Brandt (SPD) vroeg nu in Duitsland een einde te maken 'aan alle grote woorden die begrijpelijkerwijs de afgelopen dagen zijn gebruikt'. Hij waarschuwde ervoor de ontwikkeling in Oost-Duitsland alleen aan de markt over te laten. Nee, nu moet de onderlinge solidariteit der Duitsers 'van de katheders van de feestredenaars omlaag komen als verplichting van de sterkeren aan de zwakkeren', aldus Brandt.