De nuance van strak wit

Bij de eerste tentoonstelling van zijn nieuwe serie meubels, 'Beelden van afzondering' genaamd, had ontwerper Simon de Boer (30) de grote ramen van zijn Amsterdamse galerie met voile behangen. Sensuele stof die zachtjes in de bries fladderde als er iemand langs liep, strenge stof die een schild opwierp tussen het verstilde interieur en het geroezemoes van toevallige passanten. De 'beeldspraak' van die voile was goed gekozen: De Boers werk wordt steeds verstilder en beslotener. 'Leegte, stilte, licht en schaduw: dat zijn de materialen waar ik mee werk, ' zegt hij.

Het eerst wat opvalt aan deze 'beelden van afzondering' is de kleur: spierwit. Dat versterkt het toch al rituele karakter van zijn werk waarin Japanse invloeden herkenbaar zijn. Vooral de witte tafel met de tamelijk massieve stoelen die erbij horen zijn monumentaal en ontzagwekkend, ver verheven boven de ongedwongen rommeligheid van het dagelijks leven. Hier wordt niet de krant gelezen en een boterham gegeten, hier wordt een contract getekend of een vonnis geveld. Op de hoeken van het blad zitten diepe inkepingen die in de poten doorlopen en het introverte karakter van het ontwerp benadrukken. Hetzelfde geldt voor de deur van de kast, een soort Chinese doos van staande en liggende latten.

Door die inkepingen in de tafel, de rondingen van de stoelen, de gebogen wandtafels die fragmenten van een cirkel vormen, ontstaan subtiele schakeringen van licht en donker. Het strakke wit blijkt genuanceerder te zijn dan het op het eerste gezicht leek. Het effect is door de ontwerper bedacht, maar de uitwerking is aan de meubelmaker te danken die met de grootst mogelijke precisie diens ideeen in materie vertaalt.

De inrichting van de galerie, die begin dit jaar open ging, is al een manifest op zichzelf. De begane grond en de opkamer worden verbonden door een smalle stenen trap die als object los in de ruimte staat. Door deze barriere op te werpen dwingt Simon de Boer de bezoeker stil te staan bij het betreden van een ruimte of bij het verlaten ervan, want vooral het afdalen is hachelijk.

Geheel in de geest is de uitnodiging voor deze expositie sober en strak, met een haast onzichtbaare tekst erop die in plaats van met inkt, met vernis is gedrukt. 'De echte stilte omgeeft ons van alle kanten, ' aldus dit citaat van Maurice Materlinck, 'zij is de grondslag van ons verborgen leven, en zodra een van ons met bevende hand aan een der poorten van dit onderaardse rijk aanklopt, dan is het altijd dezelfde waakzame stilte die deze deur opent.'

Door het gebruik van wit, de kleur die bij uitstek geen kleur is, richt De Boer de andacht meer op de vorm dan op het materiaal. Bovendien is zijn keuze van materiaal, bespoten mdf-plaat, meer nog dan voorheen zeer simpel. Bij de smalle wandtafels zijn de steunlatten van eenvoudige grenen. Het is alsof het materiaal hem in de weg zit, alsof hij zich van alle ballast wil ontdoen om tot een essentie te komen. Om die te omschrijven gebruikt hij nu het woord stilte.

'Beelden van afzondering' van Simon de Boer, van 7 t/m 27 okt. in Galerie Puntgaaf, Stoeldraaiersstraat 56a, Groningen; van 31 okt. t/m 24 nov. in Pand 102, Piet Heinstraat 102, Den Haag; van 28 nov. t/m 20 dec. in De Boers eigen galerie 'Meubels en daar omheen', Bloemgracht 99, Amsterdam.