Chinese autoriteiten doen geheimzinnig over toedrachtkaping

PEKING, 4 okt. China behandelt de in een catastrofe geeindigde vliegtuigkaping van eergisteren in Kanton als een uiterste geheimzinnige zaak. Buitenlandse luchtvaartkringen en andere waarnemers menen dat de autoriteiten de kaping het liefst geheel zouden willen verdoezelen, maar dat dit niet kan omdat er teveel niet-Chinese passagiers aan boord waren. Bovendien zagen buitenlanders op het vliegveld van Kanton de vuurballen van de drie ontploffende vliegtuigen, terwijl de verkeerstoren van het 120 km zuidelijker gelegen Hongkong waarschijnlijk de scene in de cockpit van het gekaapte toestel heeft vastgelegd.

Voor de Chinese media is de kaping al een afgedane zaak. De Engelstalige krant China Daily heeft vandaag een kort berichtje over de afkomst van de dodelijke slachtoffers: 90 vastelands-Chinezen, 30 Taiwan-, vier Hongkong- en twee Macau-Chinezen en een Amerikaan. Op dinsdagavond, 12 uur na de ramp meldde het Chinese televisienieuws niets. Het Volksdagblad van de volgende dag had een bericht van 26 regels op pagina 5 met een foto van premier Li Peng naast het bed van een zwaargewond slachtoffer in een ziekenhuis in Kanton.

Een woordvoerder van het Amerikaanse consulaat-generaal in Kanton zei vandaag dat de dodentelling nog steeds niet overtuigend is en dat de Chinezen nog steeds zeer traag zijn met de identificatie van de slachtoffers. De reden is duidelijk. China koestert zich momenteel in de 'glorie' van de Aziatische Spelen en de Westerse landen staan wegens China's constructieve beleid in de Golfcrisis en de kwestie Cambodja op het punt China van zijn paria-status te ontdoen. Op zo'n moment kun je geen vliegtuigkaping gebruiken. De burgemeester van Peking, Chen Xitong, snoefde vorige week dat potentiele ordeverstoorders of terroristen tijdens de Aziatische Spelen 'insecten zijn die een solide eikenboom proberen te schudden' en zijn vice-burgemeester Zhang Baifa zei enkele dagen geleden dat 'terroristen absoluut geen kans hebben om een bom te plaatsen, maar hooguit mensen kunnen intimideren'.

Het persbureau Nieuw China berichtte dinsdag dat de luchtvaartautoriteiten onmiddellijk na de mededeling van de piloot dat zijn Boeing 737 van Xiamen naar Kanton gekaapt was, hem machtigden naar elke bestemming in of buiten China te vliegen om de veiligheid van het vliegtuig en de passagiers te garanderen. Waarom is dat dan niet gebeurd?

Een Europese piloot dacht omdat hij wellicht tegenovergestelde instructies kreeg en dat het voorkomen van de schande over de zoveelste kaping op zo'n gevoelig moment prioriteit had boven mensenlevens. 'Chinese piloten krijgen in principe opdracht om te trachten kapers te overmeesteren en de beslissing wordt vaak aan de piloten zelf gelaten. Chinese piloten zijn geneigd om de held uit te hangen en zijn angstaanjagend stom', aldus deze zegsman.

Volgens niet bevestigde berichten wilden de kapers naar Taiwan om asiel te vragen, maar als dat zo was hadden ze geen benul van het veranderde klimaat tussen het grote en kleine China. Al sinds 1986 wacht Chinese vliegtuigkapers in Taiwan een zwaar vonnis of uitlevering voor executie naar China. Vliegtuigkapers hebben doorgaans politieke motieven en voldoende kennis van internationale verhoudingen. Dit versterkt volgens waarnemers het vermoeden dat we het om een zelfmoord-commando ging dat op een wraakactie voor het bloedbad van vorig jaar uit was, juist op het moment dat China weer wat stabieler en respectabeler aan het worden is.