ZONDAREN TEGEN DE VRIJE MARKT

Terwijl de Oosteuropese landen op zoek zijn naar de zegeningen van de markteconomie, disputeren de rijkste landen ter wereld over de vraag wie van hen de grootste zondaar is tegen hun systeem van de vrije markt. De Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds draaien permanent aan de gebedsmolen van markteconomische saneringsplannen voor Derde Wereldlanden. Maar tegelijkertijd, zo schrijft het Duitse weekblad Die Zeit, geven de landen van de OESO (Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling) samen 250 miljard dollar uit aan inbreuken op de vrijheid van handel in agrarische produkten. Dat is vijf keer zoveel als het gezamenlijke bedrag aan ontwikkelingshulp.

Die Zeit neemt geen blad voor de mond. Hoewel alle rijke landen uitgezonderd Australie en Nieuw-Zeeland aan deze smerige en schijnheilige business meedoen spant de EG de kroon met een kostbaar systeem van garantieprijzen die ver boven het niveau van de wereldmarkt uitstijgen. Nadat het blad de situatie in enkele rijke landen met elkaar heeft vergeleken, concludeert het dat de Amerikaanse pleitbezorgers voor vermindering van protectionisme de beste bondgenoten zijn van de Europese consumenten en belastingbetalers. De Europese landbouwpolitiek kost de EG per jaar meer dan zestig miljard D-mark. Dat is ruim zestig procent van het EG-budget. Bovendien zou het gezamenlijke bruto nationaal produkt in de EG-landen zonder de landbouwprotectie zo'n drie procent hoger zijn. En ten slotte is volgens het blad keer op keer aangetoond dat de lasten voor de consument en de belastingbetaler hoger zijn dan het inkomensvoordeel voor de boeren. Volgens Die Zeit is het dus hoog tijd dat de landbouwpolitiek grondig wordt herzien.

Der Spiegel

Werknemers uit Oost-Duitsland ondervinden momenteel in West-Duitsland aan den lijve hoe de vrije krachten van de markteconomie werken. De minister van Arbeidszaken van Noordrijn-Westfalen, Hermann Heinemann, constateert in het Duitse weekblad Der Spiegel dat ze de markteconomie leren kennen van de meest onvriendelijke kant. Dat gebeurt door een systeem waarbij de Oosterse ondernemingen hun werknemers uitlenen aan Westerse partners. Deze betalen daarvoor naar Westerse normen terwijl de Oosterse ondernemingen de werknemers een derde of een vierde deel daarvan uitbetalen en het verschil in de zak steken. Zo verdient de Starkstrom-Anlagenbau uit Leipzig 200 Mark per dag per man door zijn werknemers uit te lenen aan Siemens. Vroeger heette dat uitbuiting, maar volgens Siemens is daar geen sprake van omdat het loon immers gebaseerd is op DDR-normen. De vakbonden, aldus Der Spiegel, hebben zich bij de situatie neergelegd om het nog aanwezige concurrentievermogen van de Oostduitse ondernemingen zoveel mogelijk te handhaven. Tot dusverre hebben alleen al in de deelstaat Hessen 17 ondernemingen vergunning gekregen om hun werknemers uit te lenen aan Westerse ondernemingen. Er liggen nu al meer dan 400 nieuwe aanvragen te wachten op afhandeling. De Oostduitse bedrijven realiseren zich volgens het blad nog niet dat dit vergunningenbeleid overbodig wordt. Want de Westduitse werkgeversverenigingen hebben met instemming van de vakbonden al lang toestemming gekregen van het ministerie van arbeidszaken in Bonn om hun Oostduitse collega-ondernemers te helpen bij het lenen van arbeidskrachten.

Forbes

Hoe is het mogelijk, vraagt het Amerikaanse blad Forbes zich af, dat een kleine uitgeverij van serieuze boeken als Dover Publications winst maakt en tegelijkertijd prijzen berekent die meer dan de helft lager zijn dan die van grote concurrenten? Dover Publications is gespecialiseerd in boeken waarvoor bij een klein publiek blijvende belangstelling is. Veel van de 4000 titels, bij voorbeeld Einstein's Principal Relativity, trekken per jaar zelfs minder dan 1000 kopers. Een groot deel van het succes is volgens Forbes te danken aan de toewijding en kennis van Hayward Cirker die Dover Publications in 1941 oprichtte. Samenwerkend met zijn echtgenote houdt hij de lasten laag door de overhead-kosten te beperken, door anders dan gebruikelijk geen bestellingen terug te nemen, en door een pathologische angst te koesteren voor het maken van schulden. De kleine onderneming maakt met acht man aan vast personeel een omzet van 25 miljoen dollar en een winst van 2,5 miljoen dollar.