Plannen Simons krijgen weinig steun

ROTTERDAM, 3 okt. Het gaat te langzaam, te snel of maatregelen worden te veel los van elkaar genomen. Staatssecretaris Simons (volksgezondheid) verwoordde gisteren op een congres in Rotterdam dekritiek die in toenemende mate wordt afgevuurd op zijn plan om het stelsel van ziektekostenverzekering om te gooien.

Het congres was gewijd aan het plan waaraan de naam van de staatssecretaris is verbonden. 'De naam van het plan roept al gauw de suggestie op dat het allemaal uit mijn koker komt, dat het nieuw is. In wezen sluit het aan op wat in een reeks van jaren is bediscussieerd', hield Simons zijn gehoor voor, verwijzend naar het plan Bereidheid tot Verandering (1987) van de commissie-Dekker. Zijn publiek bestond vooral uit vertegenwoordigers van de 'verstolde belangendemocratie', zoals hij de verschillende partijen in de gezondheidszorg bestempelt. Ze waren allemaal vertegenwoordigd: ziekenhuizen, ziektekostenverzekeraars, ziekenfondsen, adviesorganen, huisartsen en de farmaceutische industrie.

Slechts weinigen lopen warm voor het plan-Simons, dat op 1 januari zijn tweede fase ingaat. Vorig jaar werd een begin gemaakt met de stelselwijziging. Om uiteindelijk tot een ziektekostenverzekering voor iedereen te komen, werd op 1 januari van dat jaar onder meer een nominale premie voor ziekenfondsverzekerden ingevoerd. Behalve een procentuele (inkomensafhankelijke) premie betalen de ziekenfondsverzekerden sindsdien dit vaste bedrag om alvast te kunnen wennen aan de situatie die voor 1995 door het kabinet wordt beoogd. Het onderscheid tussen ziekenfondsverzekerden en particulier verzekerden moet dan verdwenenzijn. Iedereen betaalt dan een ziektekostenpremie die voor 85 procent inkomensafhankelijk is en voor 15 procent bestaat uit een vast bedrag.

Met het verschil tussen verzekerden verdwijnt ook het verschil tussen verzekeraars. De stappen die daartoe volgend jaar worden gezet zorgen voor veel beroering. De particuliere ziektekostenverzekeraarsworden straks gedwongen verzekerden met een lage premie meer te laten betalen zodat de hoge premies aanzienlijk kunnen worden verlaagd. De ziekenfondsen worden vanaf 1 januari gebonden aan budgetten, waaruit ze alle verstrekkingen moeten betalen. De fondsen fulmineren tegen de budgetteringsregeling, die hen moet voorbereiden op de concurrentie met de overige verzekeraars. Voorlopig voelen deziekenfondsen voor een proefjaar, waarna eventuele tekorten worden aangevuld uit de Centrale Kas van de Ziekenfondsraad.

Niemand weet hoe het nieuwe stelsel van ziektekostenverzekeringen erprecies uit gaat zien, ook de staatssecretaris niet. Hoewel de betrokken partijen een grote behoefte aan meer duidelijkheid hebben, moest Simons hen gisteren teleurstellen. 'Ik geloof niet in blauwdrukconstructies. Het nieuwe stelsel moet stap voor stap wordengecreeerd. Laten we er alsjeblieft voor oppassen dat discussies over de lange termijn reele daden op korte termijn in de weg staan', waarschuwde hij. Drs. D. M. Sluimers, hoofddirecteur financiering en planning van het ministerie van WVC, nam na het vroegtijdige vertrek van Simons de verdediging over: 'Als je de plannen gedetailleerder maakt, ben je over vijf of tien jaar nog geen stap verder.'

Dat de verschillende partijen de een iets meer dan de ander de voortzetting van de stelselwijziging met scepsis tegemoet zien, bleek onder meer uit het betoog van mr. P. F. M. Overmars, hoofddirecteur van ziektekostenverzekeraar Zilveren Kruis. Hij heeftzijn laatste hoop gevestigd op de Tweede Kamer, die eind deze maand debatteert over de tweede fase van het plan-Simons. Overmars sprak de hoop uit dat het parlement voorkomt dat het huidige stelsel wordt vervangen door een stelsel waarin de kosten blijven stijgen, de premies omhoog gaan, de kwaliteit niet verbetert en de verzekeraars voortdurend strijd met elkaar leveren.

'Hoe je verder ook tegen die stelselwijziging aankijkt, er is veel op losse schroeven gezet en er wordt volop nagedacht over en gewerkt aan veranderingen', concludeerde gisteren discussieleider prof.dr. T. E. D. van der Grinten, directeur van het Nederlands Centrum Geestelijke Volksgezondheid.

Na afloop van het congres verwees topambtenaar Sluimers van WVC in de wandelgangen naar een passage uit De Heerser van Machiavelli, die volgens hem een goed beeld geeft van de situatie waarin staatssecretaris Simons zich bevindt: 'Men dient voor ogen te houden dat niets qua voorbereiding moeilijker, qua succes twijfelachtiger en qua uitvoering gevaarlijker is dan zich opwerpen als iemand die vernieuwingen wil doorvoeren. Want hij die dat doet, heeft hen die van de oude toestand profiteren tot vijanden, terwijl hij slechts lauwe verdedigers vindt in hen die van de nieuwe toestand zouden kunnen profiteren.' De uitgesproken voorstanders van de plannen van Simons zijn inderdaad op de vingers van een hand te tellen.