Eindeloze meegaandheid van water

In de Noordhollandse duinen liggen de bronnen van Amsterdam. Ze zijn goed beschermd tegen de buitenwereld. Deze maand gaat er een buslijn, voor mensen die er normaal niets te zoeken hebben; bewegingstheater Bewth huist in de ruimten van Waterleiding Leyduin.

Bij het betreden van de eerste ruimte klinkt het gedruis van water uit twaalf enorme zuiveringsketels. Muzikanten van Bewth proberen dit geluid te pareren of te overstemmen. Er volgt een verdienstelijke rondleiding; theater is het evenwel nog niet. Pas in het tweede gebouw krijgt het prozaische gedruis zijn antagonistische betekenis. De miljoenen liters water die hier liggen opgeslagen maken geen enkel geluid. De ruimte heeft kennelijk vooral tot muziek geispireerd. Grote hoeveelheden vocale klanken onder instrumentale begeleiding verbreken de stilte. De toeschouwers worden op een podium, dat twee acteurs als een punter over het droge bewegen, naar stoelen in het midden vervoerd.

Het water blijft in het volgende uur vrijwel onhoorbaar. Des te meer buit Bewth de visuele kwaliteiten van spiegeling en golving uit. De licht-choreografie toont het gebouw in ontelbare variaties en creeert een gevoel van tijdloosheid. Hoofdmotief is een tweede tegenstelling: die tussen de harde symmetrie van pilaren en de eindeloze meegaandheid van het water, dat in beweging komt door een op afstand bediend zeilbootje.

De spelers accentueren de afstand door over de hele lengte te fietsen. Of zij buitelen als opgeschrikte waterdieren over de wegen in de breedte, tussen de bassins. Hun al te betekenisvolle bewegingen bewijzen slechts dat deze ruimte niet op menselijke maat gesneden is. Hoe abstracter de acteurs zich hier gedragen, hoe geloofwaardiger. Een uitzondering op die regel is een vrouw in zomerjurk, die zich behaaglijk op de rand van een bassin uitstrekt. Even weet zij de volmaakte illusie van een zomerdag te veroveren op die grote, zwarte ruimte.

Voorstelling: Leyduin, door theatercollectief Bewth. Gemeentewaterleidingen, Amsterdam. Gezien: 2/10. Te zien t/m 3/11.