'Anders komt er een recessie'; Bush roept hulp bevolking invoor begrotingsplan

WASHINGTON, 3 okt. President Bush heeft zich gisteravond rechtstreeks tot het Amerikaanse volk gewend in een poging het Congres achter de begrotingsvoorstellen te krijgen die de leiders van het Congres deze week zijn overeengekomen met het Witte Huis.

In een televisietoespraak vanuit het Oval Office in het Witte Huis zei Bush dat de Amerikaanse economie in een recessie zal terechtkomen, als de voorstellen door het Congres worden afgewezen. Hij noemde het begrotingstekort een kankergezwel dat aan de gezondheid van de natie knaagt. Bush waarschuwde de kijkers: 'Ik vraag u, vertel uw afgevaardigden en senatoren de voorstellen te steunen om het begrotingstekort terug te dringen'.

De voorstellen behelzen bezuinigingen (300 miljard dollar) op posten als defensie, studiefinanciering en gezondheidszorg voor bejaarden, en belastingverhoging (134 miljard dollar), vooral op benzine, alcohol en tabak. Bovendien komt er een speciale belasting op dure auto's, juwelen en bont, en worden aftrekposten voor hogere inkomensgroepen geschrapt. In totaal zal het tekort over een periode van vijf jaar met 500 miljard dollar worden verminderd.

Bush vroeg de kijkers bij hun Congresleden erop aan te dringen hetzelfde te doen wat de Republikeinse en Democratische leiders in het Congres na maandenlange geheime onderhandelingen met het Witte Huis hebben gedaan: een compromis te sluiten om 'dit nationale probleem op te lossen'.

Bush gaf toe de compromisvoorstellen niet ideaal te vinden, maar als ze worden afgewezen, zal de economie in elkaar storten, zo vervolgde hij, en zullen markten uit het lood worden geslagen. Voor zijn verkiezing had Bush beloofd de belastingen niet te zullen verhogen. Conservatieven in de Republikeinse partij, die altijd al hun twijfels hebben over Bush, hebben woedend gereageerd op de schending van de verkiezingsbelofte.

Worden de voorstellen aangenomen, dan zal de rente dalen, voorspelde de president.

Voor het lopende begrotingsjaar, dat op 1 oktober jongstleden is begonnen, voorzien de voorstellen in een tekortreductie van 40 miljard dollar. Het begrotingstekort is intussen door de zwakke Amerikaanse conjunctuur en de strop met een groot aantal Amerikaanse spaarbanken opgelopen tot het recordbedrag van 254 miljard dollar.

Volgens Bush dreigt het tekort volgend jaar meer dan 300 miljard dollar te worden als het Congres de voorstellen afwijst. Als dat (op 19 oktober aanstaande) het geval zou zijn, dan treden automatisch bezuinigingen in werking ter grootte van 100 miljard dollar die alle begrotingsposten zullen treffen en ernstige gevolgen zullen hebben voor bepaalde overheidsdiensten, zoals bijvoorbeeld vitale diensten als de luchtverkeersleiding.

Economische deskundigen gaan ervan uit dat de voorgestelde belastingverhoging en bezuinigingen op korte termijn de conjunctuur verder zullen verzwakken, maar op langere termijn de Amerikaanse economie juist een gezonde basis zullen verschaffen. Net als Bush verwachten zij namelijk dat de rente omlaag kan omdat de overheid een minder groot beslag hoeft te leggen op de kapitaalmarkt.

Veel Congresleden vrezen dat steun aan de voorstellen politieke zelfmoord betekent. Op 6 november worden verkiezingen gehouden voor alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en 35 van de 100 zetels in de Senaat. Volgens een opinieonderzoek van de Amerikaanse krant USA Today heeft 52 procent van de Amerikaanse burgers de voorstellen van de hand gewezen. (AP, Reuter, DPA)