Waterstofspuitbus is veilig en milieuvriendelijk

Op het Battelle Instituut in Frankfurt is een prototype ontwikkeld van een spuitbus met ozonveilig waterstof in plaats van koolwaterstoffen als drijfgas. Deze spuitbus is geen wegwerpprodukt, maar kan in principe vrijwel onbeperkt worden bijgevuld. Met fabrikanten wordt nog onderhandeld. Men hoopt het systeem binnen drie jaar op de markt te brengen.

Een mechanische spuitbus met een verstuiverpompje heeft een lage, variabele spuitdruk, vandaar het gebruik van drijfgassen. Lange tijd werden chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK's) als ideaal drijfgas beschouwd. Grote voordelen van CFK's zijn dat deze stoffen volkomen inert zijn en dus ook niet met de inhoud van de spuitbus reageren. Verder gelden ze als onschadelijk voor de volksgezondheid, onbrandbaar en niet explosief. Maar inmiddels zijn de grote nadelen van CFK's de schade die ze aanrichten aan de ozonlaag en hun bijdrage aan het broeikaseffect omdat ze zo inert en onafbreekbaar zijn overbekend. Nieuwe, vervangende CFKs hebben deze nadelen in mindere mate, maar onschuldig zijn ze niet. Inmiddels veel gebruikte alternatieven zijn propaan en butaan, maar deze stoffen zijn brandbaar en dragen ook een steentje bij aan het broeikaseffect.

Waterstof, zeggen de onderzoekers in Frankfurt, is een veel beter alternatief. Hun prototype bevat metaalhydriden, verbindingen van een metaal met waterstof. Waterstof is het lichtste van alle elementen. Typerend voor metalen is dat ze grote hoeveelheden waterstof kunnen absorberen om die vervolgens weer af te staan onder de vereiste spuitdruk. Men heeft patent aangevraagd op een spuitbusmodel met bovenin een klein drukvat, waarin het metaalhydride wordt opgeslagen. Als je op de spuitbus drukt, wordt de druk die afneemt zodra de spray vrijkomt meteen weer tot het vereiste niveau aangevuld, doordat er voldoende waterstof vrijkomt. Het is een voordeel van dit systeem, dat de druk gedurende de hele levensduur van de spuitbus op peil blijft, dit in tegenstelling tot andere systemen, waarbij de drijfgassen zich voor 30 tot 50 procent vermengen met de inhoud van de spray en dus geleidelijk ontsnappen. Bij een waterstofspuitbus lost maar vier procent waterstof op in alkoholische oplossingen en twee procent in waterige oplossingen. Onder de lage druk in de spuitbus is waterstof volgens de onderzoekers inert en onschuldig, zodat men er vrijwel iedere substantie mee kan vernevelen, van farmaceutica tot verf. Raakt de spuitbus om een of andere reden beschadigd, dan mengt de waterstof zich zo snel met de buitenlucht dat meestal geen ontploffing volgt.

Men gaat er vanuit, dat tien tot 30 gram metaalhydride, ter waarde van ongeveer 50 cent en met een volume van twee tot drie kubieke centimeter, nodig is voor een spuitbus met een capaciteit van 0,4 liter, hetgeen voldoende is om verscheidene liters waterstof op te slaan. Het waterstofreservoir kan in principe minstens duizendmaal worden bijgevuld om de spuitbus steeds opnieuw te gebruiken. (Deutscher Forschungsdienst)