Vijf verplichte boeken voor literatuurlijst, daarnaast vrijekeuze

DEN HAAG, 2 okt. Eindexamen-kandidaten HAVO en VWO moeten vijf boeken lezen als voorbereiding op een toets van hunliterair-historische kennis. Deze vijf titels zijn voor de klas of de school gelijk. Daarnaast dient de VWO-leerling twintig en de HAVO-leerling vijftien titels te lezen, waarbij de keuze vrij wordt gelaten.

Dit voorstel voor twee literatuurtoetsen doet de commissie die de staatssecretaris voor onderwijs adviseert over een herziening van het eindexamenprogramma Nederlands voor HAVO en VWO. Het advies zal eind deze week worden gepubliceerd. Delen ervan zijn te lezen in het vakblad Didaktief dat gisteren uitkwam.

Zoals eerder bekend werd, neemt de commissie afstand van het controversiele voorstel van een aantal deskundigen in de moderne letterkunde van alle leerlingen dezelfde 21 titels te laten lezen. Nu is er vrijwel niets centraal voorgeschreven voor de examinering in de Nederlandse literatuur. Een andere wijziging vergeleken met de huidige toestand is dat de commissie het niet meer nodig vindt HAVO-leerlingen te examineren in literaire werken van voor 1916.

Voor haar advies heeft de commissie gebruik gemaakt van een onderzoek naar de behoeften aan kennis en vaardigheden op het gebied van het Nederlands. Bij dat onderzoek waren VWO- en HAVO-abiturienten, leerkrachten Nederlands HAVO en VWO, docenten op het HBO en de universiteit en werkgevers betrokken. Het bleek dat het verhalende, fictieve opstel alleen bij docenten Nederlands steun vindt. Meer waardering is er voor training in zakelijke teksten.

De adviescommissie schrapt dan ook het verhalend opstel en wil drie alternatieve titels voor stelopdrachten: een 'gewoon' beschouwelijk opstel, een opdracht tot 'gericht schrijven' of een 'gedocumenteerd opstel'. Bij de laatste twee alternatieven gaat het om titels die voor de leerling nieuw zijn maar die wel aansluiten op een thema waarop de leerling zich het laatste schooljaar heeft kunnen voorbereiden. Ook stelt de commissie voor leerlingen in het schoolonderzoek een brief te laten beoordelen en herschrijven.