v.d. Broek: met Saddam praten

NEW YORK, 2 okt. Minister Van den Broek (buitenlandse zaken) vindt dat met de Iraakse president Saddam Hussein kan worden onderhandeld op het moment dat deze serieus bereid is zich uit Koeweit terug te trekken en ook de andere eisen wil uitvoeren die zijn verwoord in de resoluties van de Veiligheidsraad: vrijlating van alle gijzelaars en herstel van de wettige Koeweitse regering.

'Over de uitvoering van de resoluties is geen compromis mogelijk. Maar over de wijze waarop de sancties na terugtrekking uit Koeweit worden opgeheven, kan met Saddam Hussein worden gepraat', aldus Van den Broek in New York.

De minister ging daarmee niet zover als de Franse president Mitterrand, die vorige week in de Algemene Vergadering zei dat 'alles mogelijk is' als Irak 'zijn voornemen bevestigt' om zijn leger uit Koeweit terug te trekken en alle gijzelaars vrij te laten en in dat kader ook van een regeling van het Palestijns-Israelische geschil had gesproken. Van den Broek noemde Mitterrands positie 'wat onduidelijk', hoewel hij niet vond dat de Franse president 'iets heeft miszegd'. De Belgische minister van buitenlandse zaken Eyskens had eerder scherpe kritiek op Mitterrand geoefend, omdat deze zijn plan niet aan de EG-partners had voorgelegd.

Van den Broek ontkende dat zijn idee van onderhandelingsbereidheid, dat hij aan de twaalf EG-landen en aan de NAVO-bondgenoten zal voorleggen, een afzwakking is van zijn vorige week in de VN gehouden toespraak. Daarin pleitte hij ervoor dat de VN meer gebruik maken van de mogelijkheden die het Handvest biedt: niet alleen vrede bewaren, maar ook vrede afdwingen.

De minister noemde het 'niet onredelijk' dat Saddam Hussein in een situatie waarin hij zich bereid zou tonen zijn troepen terug te trekken, eerst zou kunnen informeren naar de gevolgen daarvan. De secretaris-generaal van de VN zou in dat geval moeten vaststellen of de Iraakse leider serieuze bedoelingen heeft en of een verder gesprek met hem kan worden aangegaan. Een aspect dat daarbij naar de mening van Van den Broek ter sprake zou moeten komen, is de mogelijkheid van stationering van VN-troepen in het grensgebied tussen Irak en Koeweit.

In een dergelijk gesprek met de Iraakse leider zou ook de overbewapening in zijn land aan de orde moeten komen, evenals de kwestie van het Israelisch-Palestijnse conflict. 'Wij willen geen koppeling van de Golfcrisis en het Israelisch-Palestijnse conflict, maar het is ontegenzeggelijk waar dat voor de definitieve stabiliteit in het Midden-Oosten die zaak ook geregeld moet zijn.' Van den Broek maakte duidelijk dat dit voor hem in de eerste plaats betekent dat de Arabische landen Israel moeten erkennen, vooral nu vanuit de Palestijnse Bevrijdings Organisatie, de PLO, terroristische diensten aan Saddam Hussein worden aangeboden.